Anlamı
avucundaki kaşıntıyı bir yerden para geleceğine yormak.
Detaylı Açıklama
Avucu kaşınmak, avuçtaki kaşıntıyı bir yerden para geleceğine yormaktır. Kalıbın merkezinde bir halk inanışı bulunur: bedende duyulan küçük bir işaret, gelecek bir kazancın haberi sayılır. Kaşıntının kendisi değil, ona yüklenen yorum deyimi kurar; bu yüzden söz yalnız kaşınmayı değil, ardından gelen beklentiyi de içerir. Aynı kalıp avuçları kaşınmak biçiminde de kurulur. Paranın nereden, ne kadar geleceği söylenmez; kişi yalnız bir yerden kazanç umar, bu bir alacak, bir ikramiye ya da beklenmedik bir para olabilir. Kalıbın öznesi avuçtur; kaşınan avuç anılır, kişi ise o işareti yorumlayan taraftır. Kulak çınlaması, göz seğirmesi gibi başka beden işaretlerine de halk arasında anlam yüklenir. İnanca gerçekten güvenen de, onu şakayla anan da bu sözü kurabilir.
Örnek Cümleler
- Sabahtan beri avucum kaşınıyor, galiba bir yerden para gelecek bize.
- Maaş gününden bir gün önce avucu kaşınınca 'ikramiye de yatacak herhâlde' diye sevindi.
- Avucu kaşındı diye bütün gün dükkân dükkân piyango bileti aradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kaşıntı duymak anlamındadır; kişinin kendi kendini kaşıması anlatılmaz. Fiilin aynı biçimi kendini kaşımak anlamında da kullanılır, ama kalıpta avuçta duyulan kaşıntı söz konusudur. İşaret sayılan şey de bu kendiliğinden gelen kaşıntıdır.
İşaret o anda duyulduğunda şimdiki zamanla söylenebilir: avucum kaşınıyor. Geçmiş zamanla da kurulur; o zaman daha önce duyulan bir işaret ve ona bağlanan beklenti anlatılır: avucu kaşındı diye bilet aldı.
Değildir; kalıp yalnız bir yorumu anlatır. Kaşıntı para geleceğine yorulur, ama o paranın gerçekten gelip gelmediği ayrı bir konudur. Kimi zaman beklenen para gelir, kimi zaman kişi yalnız umutla kalır; söz iki durumda da kurulabilir.