Anlamı
seyrek gelen bir konuğa yarı sitem, yarı sevinçle söylenen söz.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, uzun süre görünmeyen ya da pek seyrek uğrayan bir konuğa yarı sitem, yarı sevinçle söylenen nükteli bir karşılamadır. Sözün görünürdeki anlamı, ayağa sıcak mı soğuk mu şu döküleceğini sormaktır; fakat asıl amaç, "nihayet geldin" demek ve gelişin ne kadar nadir olduğunu esprili bir dille hatırlatmaktır. Halk söyleyişinde bu tür karşılamalar hem sitemi yumuşatır hem de misafire değer verildiğini hissettirir. Yanı kırıcı olmayan, gülümseten bir yakınlık dili vardır. Deyim çoğu zaman samimi ilişkilerde kullanılır; uzun zamandır gelmeyen dost, akraba ya da komşuya söylenir. Böylece hem özlem dile getirilir hem de gecikmiş ziyaret tatlıya bağlanır. İfade, doğrudan “neden gelmedin” demekten daha sıcak ve oyunlu bir tondadır. Bu yüzden içinde hem sevgi hem hafif serzeniş bulunur. Misafir gelmiş olmakla memnuniyet yaratmıştır; ama seyrekliğin hesabı da şaka yoluyla sorulur. Deyim bu ikili duyguyu çok doğal biçimde taşır.
Örnek Cümleler
- Kapıdan girer girmez teyzem ayağına sıcak şu mu, soğuk şu mu dökelim? diye takıldı.
- Bizi aylar sonra görünce komşu ayağına sıcak şu mu, soğuk şu mu dökelim? dedi.
- Seyrek gelen dosta ayağına sıcak şu mu, soğuk şu mu dökelim? sözü yarı sitem yarı sevinç taşır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Uzun zaman sonra gelen ya da çok seyrek uğrayan bir konuğu sıcak ama sitemli bir espriyle karşılamak için kullanılır.
Genellikle hayır; çünkü sitem şaka ve samimiyet perdesi içinde dile getirilir, amaç gönül kırmak değil gelişin geç oluşunu hatırlatmaktır.
Abartılı bir ikram dili kurarak misafirin gelişiyle ilgili şaşkınlığı ve sevinci daha eğlenceli hale getirmek için vardır.