Anlamı
'gelmen çok memnun etti' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Ayağına sağlık, gelen kişiye gelmen çok memnun etti anlamında söylenen bir sözdür. Karşılama sırasında kurulabilir; oturulduktan sonra da, kapıda ayrılırken de söylenebilir. Sağlık dileği doğrudan ayağa yöneltilir, çünkü gelen kişiyi oraya ayağı getirmiştir; yol yürüyen, zahmete giren odur. Söz bu yüzden yalnız bir hoş geldin değil, gelme zahmetine karşılık gösterilen bir teşekkürdür. Uzaktan gelen, davete uyan, bir işi olmadığı hâlde hatır sormaya ya da hasta ziyaretine giden kişiye söylenir. Karşılığında hoş bulduk, sağ ol gibi bir söz verilir ve karşılama böylece tamamlanır. Hoş geldiniz yalnız selamlamayı, ayağına sağlık ise gelme zahmetine duyulan memnunluğu dile getirir; ikisi art arda, tek solukta da söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Bunca yolu tepip gelmişsin, ayağına sağlık, hoş geldin bizim evimize.
- Bizi kırmayıp uğradın, ayağına sağlık dedi ve kapıyı ardına kadar açtı.
- Hasta ziyaretine gelen komşuyu ev sahibi kapıda ayağına sağlık diyerek karşıladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir dilek öbeğidir; ayağına sağlık olsun demek yerine olsun düşürülür. Yönelme eki dileğin nereye yöneldiğini gösterir. Bu biçimiyle kalıplaşmıştır ve tek parça olarak kullanılır; kişiye göre de değişir: ayağınıza sağlık.
Vardır: eline sağlık, diline sağlık, yüreğine sağlık. Hepsinde emeği veren uzva dilek yöneltilir. Yemek pişirene el, güzel söz söyleyene dil anılır; gelen kişide ise yolu alan uzuv ayaktır.
Bir dilek adı olarak durur; bedenin iyi olması istenir. Türkçede pek çok teşekkür aynı yolu izler ve karşılığında sağlık dilenir. Sözcük soyut olduğu hâlde somut bir uzva bağlanmıştır; bu bağ kalıbı ayırt edici kılar.