Anlamı
çok yaşamış, çok görmüş bulunmak.
Detaylı Açıklama
Az günün adamı olmamak, çok yaşamış, çok görmüş bulunmaktır. Kalıp kişinin arkasındaki yılları ve o yıllarda biriken deneyimi anlatır. Gün burada takvim günü değil, yaşanmışlık ölçüsüdür; az gün kısa bir tecrübeyi karşılar. Adam sözcüğü kalıpta kadın için de kullanılır, kişiyi karşılar. Olumsuzluk kalıbın gövdesindedir; değil ya da olmamak ile kurulur. Söz bir kişinin sözüne ağırlık kazandırmak için kurulur ve çoğu kez bir başka cümleye dayanak olur. Yaşlılar, ustalar ve uzun süredir aynı işi yapanlar için duyulur. Deneyimin hangi alanda olduğu cümlede belirtilir. Gördüklerinin ne olduğu ayrıca sayılmaz; çokluk tek başına yeter. Ustalık, görgü ve sağduyu bu sözün arkasında birlikte anılır. Kalıp bir övgü gibi durur ama abartı taşımaz.
Örnek Cümleler
- Dinle onu, az günün adamı değildir; bu işin her hâlini görmüş geçirmiş.
- Az günün adamı olmadığı ilk sözünden belli oldu, kimse itiraz edemedi.
- Ustamız az günün adamı değil, makineyi sesinden tanır, arızayı hemen bulur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısa bir ömrü, parmakla sayılacak kadar az yaşanmışlığı karşılar. Kalıp olumsuza çevrilince anlam da ters döner: kişi az değil, tersine pek çok şey görmüştür. Sözün bütün gücü bu çevirmeden doğar.
Çoğu kez saygıyla söylenir; kişinin sözünün dinlenmesi, görüşünün hesaba katılması istenir. Kimi zaman da bir uyarıya döner: karşıdakinin kolay kolay kanmayacağı, önüne kurulan oyuna gelmeyeceği sezdirilmiş olur.
Kullanılmaz; söz ancak olumsuz biçimde kurulur, olumlusu dilde yer bulmaz. Kişinin kaç yaşında olduğu da hiç anılmaz; buradaki ölçü yaşanan yılların sayısı değil, o yıllara sığdırılan görgünün ve işin ağırlığıdır.