Anlamı
ölümden kurtulmak.
Detaylı Açıklama
Azrail'in elinden kurtulmak, ölümden kurtulmaktır. Kalıpta ölüm, elinden kurtulunabilecek bir varlık gibi durur. Söz kurtulan kişinin bir daha aynı tehlikeyi yaşamayacağını söylemez. Kalıp ölümü uzak bir düşünce olmaktan çıkarır, somut bir karşılaşmaya çevirir. Kalıp kurtuluşun büyüklüğünü bildirir, sebebini değil; kimin ya da neyin kurtardığı cümlede ayrıca anılır. Kalıp abartı taşır; sıradan bir tehlike için seyrek kurulur. Söz olayın ağırlığını tek cümlede bildirir. Söz olay bittikten sonra, çoğu kez anlatının içinde geçer; kurtulan kişinin ağzından da, onu anlatanın ağzından da duyulur. İçinde hem şükür hem sarsıntı vardır. Ölümden kurtulmak söyleyişi de aynı anlamı verir, ama düz ve yalındır. Kimin kurtulduğu ve neyi atlattığı cümlenin geri kalanında anlatılır.
Örnek Cümleler
- Otobüs uçuruma yuvarlanmadan son anda atladı; Azrail'in elinden kurtuldu diyorlar.
- Üç ameliyat geçirdi, doktorlar bile şaştı; Azrail'in elinden kurtulmuş sayılır.
- Yangında dumandan bayılmış, komşusu son anda çıkarmış; Azrail'in elinden kurtulmuş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tutulmuş olmayı, yakalanmış olmayı bildirir. Kişi ölümün eline geçmiş sayılır; kurtulmak da oradan çekilip alınmaktır. El sözcüğü olmadan kalıp kurulmaz; ölüm burada tutan, kavrayan bir taraf gibi anılır.
Ağır kaza, ciddi hastalık, yangın, boğulma ve ölüm ihtimalinin yükseldiği her olay için kurulur. Ortak yan, tehlikenin gerçekten büyük olması ve sonucun son anda kişinin lehine değişmesidir.
Ötekinde karşılaşmanın kendisi anlatılır; kişi o anın içindedir. Burada ise sonuç bildirilir: tehlike geçmiş, kişi kurtulmuştur. Biri yaşanan anı, öteki o anın sonunu anar; ikisi arka arkaya da kullanılabilir.