Anlamı
hiçbir şey yapmadan, hiçbir şeyle ilgilenmeden oturmak, tembel tembel zaman öldürmek.
Detaylı Açıklama
Bacaklarını uzatmak, hiçbir şey yapmadan, hiçbir şeyle ilgilenmeden oturmak, tembel tembel zaman öldürmektir. Söz bir oturuş biçiminden yola çıkar, ama anlamın ağırlığı oturuşta değil, onun ardındaki işsizliktedir. Başkaları çalışırken kenarda oturan, evin işine el sürmeyen, sorumluluğunu savsaklayan biri bu sözle anlatılabilir. Kalıp bir yergi taşıyabilir ve kişiye bir işe el atması gerektiğini hatırlatır; ortalık toplanırken, misafir gelmeden önce ya da tarlada iş başlamışken böyle oturan biri gözden kaçmaz. İyelik eki kişiye göre değişir: bacaklarımı, bacaklarını. Fiil oturmak fiiliyle birlikte de kurulur: bacaklarını uzatıp oturmak. Tembel tembel sözündeki ikileme, zamanın ağır ve verimsiz geçişini pekiştirir. Söz ev içinde de, iş yerinde de, kahvede de geçebilir.
Örnek Cümleler
- Herkes bahçede odun taşırken o içeride bacaklarını uzatmış televizyon izliyordu.
- Emekli olunca bütün gün mahalle kahvesinde bacaklarını uzatıp oturmaya başladı.
- Oğlan sınav haftasında ders çalışacağına bacaklarını uzatıp saatlerce telefonla oyalanıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İş yapmamayı olduğu kadar çevrede olup bitene aldırmamayı da kapsar. Kişi yalnızca oturmakla kalmaz, ne evin işine ne başkalarının derdine el uzatır. Zaman böylece boş yere geçip gider.
Söylenebilir, ama sözün anlamı dinlenmekten öte bir tembelliği de içerir. Uzun bir işin ardından oturup soluklanan biri için söylendiğinde söz yumuşar; yapılacak iş varken oturan biri için ise yergiye döner. Hangisi olduğu bağlamdan anlaşılır.
Bacakların öne doğru açılıp gevşek bırakılmasını anlatır. Bu duruş kalkmaya hazır olmanın tam tersidir; kişi yerleşmiş, rahatına bakmaktadır. Söz bu bedensel duruşu işsiz güçsüz oturmanın simgesi yapar.