Atasözü

Bakmakla Usta Olunsa (öğrense), Köpekler (kediler) Kasap Olurdu (kasaplığı Öğrenirdi) Ne Demek?

Anlamı

yapılmadan yalnızca nasıl yapıldığı görülerek hiçbir şey öğrenilemez.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, bir işin yapılmadan, yalnızca nasıl yapıldığı görülerek öğrenilemeyeceğini anlatır. Söz alaylı bir varsayımla kurulur ve bu varsayımı olmayacak bir sonuca bağlayarak yanlışlığını gösterir. Atasözü öğrenmenin elle yapmak, denemek, yanılmak ve yeniden denemekle gerçekleştiğini söyler. Söz bir meslek, bir zanaat, bir spor ya da bir beceri için söylenebilir: yemek yapmayı izleyerek, araba kullanmayı seyrederek ya da bir ustanın elini seyrederek öğrendiğini sanan birine. İş yerinde, okulda ya da evde, sorumluluk almadan kenardan izleyen biri için de kullanılabilir. Söz bir uyarı olarak da, işe elini sürmeyen bir çırağa ya da öğrenciye takılma olarak da kurulabilir. Koşul eki -sa ile kurulan varsayım, geniş zamanın hikâyesiyle, olurdu biçimiyle sonuçlanır.

Örnek Cümleler

  1. Yıllarca annesini izledi ama tek bir yemek yapamıyor; bakmakla usta olunsa köpekler kasap olurdu.
  2. Futbol maçlarını ezberleyen ama topa hiç dokunmayan oğluna güldü; bakmakla usta olunsa köpekler kasap olurdu.
  3. Çırak aylardır ustayı seyrediyor ama tezgâha elini sürmüyor; bakmakla usta olunsa köpekler kasap olurdu.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Kasap dükkânlarının önünde bekleyen, et kesilirken her şeyi gören hayvanlar oldukları için. Köpekler kasabın işini gün boyu izler ama bıçağı hiç ele almaz; bu yüzden bir şey öğrenmez. Söz bu gözlemi insana uygular.

Değiştirmez. Kediler kasaplığı öğrenirdi biçimi de aynı düşünceyi taşır; kasap dükkânının çevresinde dolaşan hayvan değişir, yargı aynı kalır. Usta olunsa yerine öğrense denmesi de anlamı değiştirmez. Hangi biçim seçilirse seçilsin, alay aynı yerden doğar.

Atasözü izlemeyi tümden reddetmez; yalnız tek başına yetmediğini söyler. Görmek bir başlangıç olabilir, ama öğrenme ancak kişi işi kendi eliyle yapmaya başladığında gerçekleşir. Çıraklık da bu yüzden izlemekle değil, ustanın yanında iş yaparak geçer.