Anlamı
insanın her şeyi bilmemesi kusur değildir ama bilmediği bir işi sorup öğrenmeden yapmaya kalkışması kusurdur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın her şeyi bilmemesinin kusur olmadığını, ama bilmediği bir işi sorup öğrenmeden yapmaya kalkışmasının kusur olduğunu anlatır. Atasözünün öğrenmemek yerine sormamak sözcüğüyle kurulan biçimi de vardır. Söz iki durumu birbirinden ayırır: bilmemek bir eksikliktir, sormadan girişmek ise bir hata. Atasözü bilmeyeni küçümsemez; onu sormaya, öğrenmeye çağırır. Söz bilginin sınırlı olduğunu kabul eder, ama öğrenmenin yolunu açık tutar. Söz bir ustanın çırağına, bir öğretmenin öğrencisine ya da bir büyüğün gence verdiği öğüt olarak duyulabilir. Atasözü sormayı bir güçsüzlük değil, bir sorumluluk olarak gösterir. Söz bir işe başlamadan önce de, bir hata yapıldıktan sonra da söylenebilir. İki parça karşıtlıkla kurulur: ayıp değil ve ayıp.
Örnek Cümleler
- Yeni işe başlayan stajyer makinenin ayarını bilmiyordu, ustasına sordu; bilmemek ayıp değil, öğrenmemek ayıp.
- İlacın dozunu tahminle veren genç anneye eczacı kızdı: bilmemek ayıp değil, sormamak ayıp.
- Yabancı şehirde yolu bulamayan dedem çekinmeden yoldan geçen birinden tarif aldı; bilmemek ayıp değil, öğrenmemek ayıp.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamca aynıdır. Sormamak biçimi, öğrenmenin en kısa yolunu, yani bir bilene danışmayı öne çıkarır. Öğrenmemek biçimi ise öğrenme çabasının bütününü kapsar. Sormak tek bir soruyla yetinebilir; öğrenmek ise bir süre ister.
Kişi bilmediğini göstermekten utanabilir ya da sorarsa küçük düşeceğini sanabilir. Atasözü bu çekinmeyi gereksiz bulur: bilmemek ayıp değildir, asıl kusur sormadan girişmektir. Oysa bir soru, sonradan düzeltilmesi güç bir hatayı önleyebilir.
İki atasözü de danışmayı öğütler. Bin bilsen de bir bilene danış, insan ne kadar iyi bilirse bilsin ondan daha iyi bilenin bulunabileceğini söyler. Bilmemek ayıp değil ise bilmeyenin sorup öğrenmesini ister; biri bilene, öteki bilmeyene seslenir.