Anlamı
balyalamak.
Detaylı Açıklama
Balya yapmak, balyalamaktır: bir malı sıkıştırıp bağlayarak büyük denkler hâline getirmek. Balya, taşımak ve saklamak için sıkıca bastırılıp iple ya da telle bağlanmış büyük yüktür. Balyalanan şey pamuk, saman, yün, kâğıt ya da kumaş olabilir. Kalıp tarım, ticaret ve depolama işlerinde geçer. Söz somut bir iş sürecini adlandırır ve bir benzetme taşımaz. Balyalanan malın cinsi ayrıca anılabilir: pamuk balyası, saman balyası. Kalıp bir işin adıdır; bir durumu ya da bir duyguyu anlatmaz. Bir tarlada ya da bir depoda çalışanların gündelik dilinde yer bulur. Söz bir işin yapılışını anlatır; işin sonunda düzgün denkler ortaya çıkar. Söz bir tarla, bir depo ya da bir fabrika anlatısında geçebilir.
Örnek Cümleler
- Biçerdöver geçtikten sonra traktör tarladaki samanı balya yaptı, akşama kadar hepsi ahırın önüne istiflendi.
- Geri dönüşüm tesisinde işçiler toplanan kartonları preste sıkıştırıp balya yapıyor.
- Çırçır fabrikasında ayrılan pamuk balya yapılarak depoya taşındı, oradan limana gidecek.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamca aynıdır; kalıbın anlamı zaten balyalamaktır. Balya yapmak işi bir ad ve bir fiille anlatır, balyalamak ise tek bir fiille. İki söyleyiş arasında bir anlam farkı yoktur; seçim konuşanın alışkanlığına kalır.
Balya yapılan şey belirtme ekiyle anılır: samanı balya yaptılar, pamukları balya yaptık. İşi yapan kişi cümlenin öznesidir. Kaç balya yapıldığı da söylenebilir: bu yıl yirmi balya saman yaptık.
Kalıbın anlamı somuttur ve bir işi adlandırır. Dağınık bir şeyi toplayıp derlemek için şakayla söylenebilir; ama bu kullanım bir benzetmedir. Kalıp asıl olarak bir tarım ya da ticaret işini anlatır.