Anlamı
birçok kimse, kendilerine kötülüğü dokunmayan kişiye ilişmek istemez.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, birçok kimsenin, kendisine kötülüğü dokunmayan kişiye ilişmek istemediğini anlatır. Söz yılan görüntüsüyle kurulur: yılan tehlikelidir, ama beni sokmadıkça onu öldürmeye kalkmam. Atasözü bir tutumu dile getirir: kişi başkalarına zarar veren birine karşı sesini çıkarmaz, yeter ki zarar kendisine gelmesin. Bir mahallede, bir iş yerinde ya da bir toplumda haksızlığa göz yuman insanlar bu sözle anlatılabilir. Kimi zaman da kişi kendi tutumunu savunmak için bu sözü söyler: bana dokunmayan yılan bin yaşasın, benim işim değil. Beni sokmayan biçimi de aynı düşünceyi taşır. Bin yaşasın dileği bir iyi niyet değil, bir ilgisizliğin dile getirilişidir. Böyle bir sessizlik kötülüğün engellenmeden sürmesine yol açabilir. Söz, kendi rahatını gözeten kişinin başkalarının derdine uzak durduğunu anlatır.
Örnek Cümleler
- Komşunun dükkânını haraca bağladıklarını herkes biliyordu ama kimse ağzını açmadı; bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
- Şirkette müdürün bir çalışana haksızlık ettiğini gördü, ama işini kaybetmemek için sustu; bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
- Sokaktaki kavgaya karışmayı önerince arkadaşı omuz silkti: "Bana dokunmayan yılan bin yaşasın."
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Zarar verebilecek, kötülüğü olan kişiyi ya da durumu temsil eder. Yılan tehlikelidir, ama sokmadığı sürece kişi ona ilişmez. Atasözü bu hesaplı tutumu insanlara uygular: kötülük başkasına yöneldikçe insanlar karışmaz.
Atasözü önce bir tutumu betimler. Söz kendini savunan birinin ağzından çıktığında bir gerekçe olur; başkalarının sessizliğini anlatan birinin ağzından çıktığında ise bir eleştiriye dönüşür. Hangisi olduğu konuşanın yerinden anlaşılır.
Taşımaz; sokmak yılanın zarar verme biçimini doğrudan anar. Dokunmayan daha genel, sokmayan daha somut bir söyleyiştir. İki biçimde de kişi, kendine zarar gelmedikçe kötülüğe karışmayacağını söyler. Seçim yalnız söyleyişe aittir.