Atasözü

Baş Ağır Gerek, Kulak Sağır Ne Demek?

Anlamı

kişi ağırbaşlı olmalı ve dedikoduları dinlememelidir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, kişinin ağırbaşlı olması ve dedikoduları dinlememesi gerektiğini anlatır. İki parça iki öğüt verir: baş ağır olmalı, kulak sağır olmalı. Ağır baş, düşünceli, ölçülü, hemen kızıp heyecanlanmayan bir insanı anlatır. Sağır kulak ise duyduğu her söze kulak vermeyen, dedikodulara kapılmayan birini anlatır. İki öğüt birbirini tamamlar: dedikoduya kulak veren kişi ağırbaşlılığını da yitirebilir. Söz bir büyüğün bir gence, bir ustanın çırağına ya da bir yöneticinin çalışanlarına verdiği bir öğüt olarak duyulabilir. Gerek sözü burada bir zorunluluğu değil, doğru ve yerinde olanı bildirir. Atasözü kısa ve uyaklı bir kuruluşa sahiptir: ağır ile sağır birbirini çağırır. Söz kişinin itibarını korumasının yolunu gösterir.

Örnek Cümleler

  1. Yeni işe başlayan yeğenine dayısı şöyle öğütledi: "Koridordaki laflara karışma; baş ağır gerek, kulak sağır."
  2. Köyde kimin kime ne dediğini anlatmaya gelenleri dinlemeyen muhtar, herkesin saygısını kazandı; baş ağır gerek, kulak sağır.
  3. Hakkında çıkan söylentilere cevap vermeyip işine baktı; baş ağır gerek, kulak sağır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Ağır olan kolay kolay yerinden oynamaz. Başın ağır olması da kişinin her rüzgârla savrulmadığını, kolayca yön değiştirmediğini anlatır. Sözcük hafifliğin, oynaklığın ve düşüncesizliğin karşıtı olarak seçilmiştir; ağır başlı kişi güven verir.

Kulağın sağır olması burada bir kusur değil, bir erdemdir. Kişi her söylenene kulak vermez, dedikoduyu dinlemez, laf taşımaz. Söz bu seçici duymayı öğütler ve kişiyi boş sözlerden uzak tutar.

Dedikoduyu dinleyen kişi ona kapılır, öfkelenir, taraf tutar ve ağırbaşlılığını yitirebilir. Kulağını kapayan kişi ise sakin kalır. Atasözü böylece ağırbaşlılığın bir yolunun dedikodudan uzak durmak olduğunu gösterir.