Anlamı
tersine çevirmek.
Detaylı Açıklama
Baş aşağı etmek, bir şeyi tersine çevirmektir. Kalıp gündelik bir hareketi adlandırır: bir şişeyi, bir kavanozu, bir kutuyu ya da bir resmi üstü alta gelecek biçimde çevirmek. Nesnenin baş kısmı, yani üstü aşağıya gelir. Kalıbın öznesi çeviren kişidir; çevrilen şey belirtme ekiyle anılır: şişeyi baş aşağı etti. Söz mutfakta, depoda, bir oyunda ya da bir düzenleme sırasında geçebilir. Bir kavanozu baş aşağı etmek, kapağının sızdırıp sızdırmadığını görmek için yapılabilir; bir kum saatini baş aşağı etmek, zamanı yeniden başlatır. Kalıp bir amaçla ya da yanlışlıkla yapılan çevirmeyi anlatabilir. Baş aşağı gelmek ile karıştırılmamalıdır; orada özne kendisi düşer, burada ise başkası tarafından çevrilir. Söz somut ve açık bir hareketi adlandırır.
Örnek Cümleler
- Annem reçel kavanozlarını kapaklarını sıktıktan sonra baş aşağı edip bir gece öyle bıraktı.
- Çocuk kum saatini baş aşağı edince oyunun süresi yeniden işlemeye başladı.
- Tablo duvara yanlış asılmıştı, usta onu indirip baş aşağı etti ve yeniden astı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir nesnenin üst yanının alta, alt yanının üste gelmesini anlatır. Şişe, kavanoz, kutu ya da çerçeve gibi alt ve üstü belli olan şeyler için kullanılır. Kalıp nesnenin durduğu yönü değiştiren hareketi adlandırır.
Baş aşağı gelmek bir düşüşü anlatır; öznenin kendisi tepesi üstü düşer. Baş aşağı etmek ise bir kişinin bir nesneyi çevirmesidir. Birinde hareket kendiliğinden ve istemeden, ötekinde ise bir el tarafından yapılır.
Kalıbın anlamı bir şeyi tersine çevirmektir ve somut nesnelerle kurulur. Bir odayı darmadağın etmek için ise altüst etmek söylenir. Baş aşağı etmek bu dağınıklığı değil, yalnız bir nesnenin yönünü değiştirmeyi anlatır.