Anlamı
bir işi başarmak için çalışmak:
'Artık evde herkesten fazla bağırıp gülmüyor, çocuklarla eskisi gibi baş koşmuyordu.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Baş koşmak, bir işi başarmak için çalışmaktır. Kalıp bir işe gönülden girişmeyi, onun için emek ve dikkat harcamayı anlatır. Gayret, sözün asıl vurgusudur; iş ne olursa olsun, ona gönül verilmiştir. Güntekin'in cümlesi kalıbın olumsuz biçimini gösterir: çocuklarla eskisi gibi baş koşmuyordu. Baş koşan kişinin varlığı işe hız ve canlılık katar. Öznesi çalışan kişidir; hangi işe ya da kimlerle baş koştuğu cümlede ayrıca anılabilir. Söz bir gayreti, bir istekliliği övmek için kullanılabilir. Olumsuz biçimi ise bir isteksizliği, bir geri çekilmeyi anlatır. Baş koşan kişi işi başkasına bırakmaz, kendisi de içinde yer alır. Bir ev işi, bir tarla işi ya da bir dernek çalışması için kullanılabilir.
Örnek Cümleler
- Köyün okulunu onarmak için bütün gençler baş koştu, iş iki haftada bitti.
- Yeni müdür şirketi toparlamak için gece gündüz baş koşuyor, ekibi de peşinden sürüklüyor.
- Hastalığından sonra eskisi gibi baş koşmuyor, işlerin çoğunu oğluna bırakıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Artık evde herkesten fazla bağırıp gülmüyor, çocuklarla eskisi gibi baş koşmuyordu cümlesi, bir kişinin eski canlılığını yitirdiğini gösterir. Kişi artık evin neşesine, çocukların oyununa eskisi gibi katılmamaktadır.
Burada hızlı yürümek değil, bir işe koşulmak, onun yükünü omuzlamak anlamına yakındır. Tıpkı bir hayvanın arabaya koşulması gibi, kişi de işe bağlanır ve onu ileri götürmek için çaba harcar.
İkisi de olabilir. Bir kişi bir işe baş koşabilir; bir topluluk da ortak bir amaç için birlikte baş koşabilir. Söz her iki durumda da gönüllü bir çabayı ve işin başarılmasına yönelik bir isteği anlatır.