Deyim

Bileğinin Hakkıyla (gücüyle, Kuvvetiyle, Zoruyla) Ne Demek?

Anlamı

kendi gücü ve kendi çalışması ile.

Detaylı Açıklama

Bileğinin hakkıyla, kendi gücü ve kendi çalışması ile anlamında kullanılır. Kalıbın bileğinin gücüyle, bileğinin kuvvetiyle ve bileğinin zoruyla biçimleri de vardır. Söz bir kazancın, bir başarının ya da bir mevkinin kişinin kendi emeğiyle elde edildiğini anlatır. Kalıp bir zarf gibi fiilin önünde durur: bileğinin hakkıyla kazandı. Söz bir övgü taşır. Konuşan bu sözü kendisi için de kurabilir: ben bu evi bileğimin hakkıyla aldım. Kazanılan şey bir ev, bir diploma, bir dükkân, bir şampiyonluk ya da bir makam olabilir. Söz kişinin geçmişini de anlatabilir: elde ettiğine kimsenin sırtına dayanmadan ulaşmıştır. Kalıp bir hayat hikâyesinde, bir kutlamada ya da bir tartışmada geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Babası ona hiçbir şey bırakmadı; bugünkü dükkânını tek başına, bileğinin hakkıyla kurdu.
  2. Köyden gelip gece okulunda okuyan Ahmet, mühendisliği bileğinin hakkıyla kazandı.
  3. Kimsenin tanımadığı köylü genç güreşçi, o yıl başpehlivanlığı bileğinin zoruyla aldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Hak, birine düşen pay, karşılık demektir; burada kazancın emeğe karşılık geldiğini anlatır. Bileğinin hakkıyla kazanan kişi, elde ettiğini hak etmiştir. Söz bu yüzden bir haklılığı da bildirir.

Anlamca aynıdır; dört biçim de kendi gücü ve çalışması ile anlamını taşır. Seçim söyleyenin alışkanlığına ve cümlenin akışına bağlıdır. Hakkıyla biçimi, kazancın hak edildiğini sözcüğün kendisiyle de açıkça duyurur.

Kullanılmaz; kalıbın anlamı kişinin kendi gücü ve çalışmasıdır. Doğrudan mirasla ya da bir rastlantıyla gelen kazanç bu sözle anlatılmaz. Ama bir tanıdığın haber verdiği işi kişi kendi çabasıyla kazanmışsa söz yine kurulabilir; belirleyici olan kazancın emeğe dayanmasıdır.