Anlamı
başarısız olmak:
'Paşa acele bir taarruzun başarısızlığa uğramasından çekinmektedir.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Başarısızlığa uğramak, başarısız olmaktır. Kalıp bir girişimin, bir planın, bir saldırının ya da bir çabanın istenen sonuca ulaşamamasını anlatır. Kalıbın öznesi başaramayan kişi ya da iştir: plan başarısızlığa uğradı. Söz sonucun kesinleştiğini, işin artık geri alınamadığını bildirir; yeni bir deneme ancak yeni bir hazırlıkla yapılabilir. Başarısızlık bir son olabileceği gibi yeni bir başlangıcın ilk adımı da olabilir. Atay'ın cümlesi bir komutanın kaygısını gösterir: paşa acele bir taarruzun başarısızlığa uğramasından çekinmektedir. Söz resmî ve yazılı dilde, tarih anlatılarında, haberlerde ve raporlarda geçer. Başarısızlığın sebebi cümlede ayrıca anlatılabilir: acele, hazırlıksızlık, yanlış hesap ya da kötü talih. Kalıp bir sonucu bildirir; kişinin ne kadar çabaladığını söylemez. Karşıtı başarı göstermek ya da kazanmaktır.
Örnek Cümleler
- Hazırlıksız başlatılan kurtarma operasyonu başarısızlığa uğradı, ekip ertesi sabah yeniden denedi.
- Şirketin yurt dışına açılma girişimi ilk yılında başarısızlığa uğrayınca yönetim değişti.
- Dağcıların zirveye tırmanma denemesi ani bir fırtına yüzünden başarısızlığa uğradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Paşa acele bir taarruzun başarısızlığa uğramasından çekinmektedir cümlesi, bir komutanın bir planın tutmayacağından kaygılandığını gösterir. Kalıp burada henüz gerçekleşmemiş bir olasılığı anlatır ve temkinli davranmanın gerekçesini verir.
Uğramak, istenmeyen bir durumla karşılaşmayı anlatır: kazaya, zarara, hastalığa uğramak gibi. Başarısızlığa uğramak da bir işin beklenmedik bir kötü sonuçla karşılaştığını söyler. Fiil sonucun dışarıdan gelen bir darbe gibi yaşandığını sezdirir.
Anlamca aynıdır. Başarısızlığa uğramak daha resmî ve anlatımlıdır; bir rapor, bir haber ya da bir tarih metni için daha uygundur. Başarısız olmak ise gündelik konuşmaya daha yakındır.