Anlamı
1) insana, eşyanın dönmesi, ayağının altından yerin çekilmesi vb. bir duygu gelmek:
'Cümle kapısının önüne geldiği zaman başının dönmeye başladığını hissetti.' -P. Safa. 2) sıkıntı yaratan bir durum karşısında bunalmak; 3) görkemli bir şey karşısında şaşırmak; 4) para veya makam sebebiyle şaşırıp şımarmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, hem gerçek anlamda fiziksel baş dönmesini hem de mecazen bunalmayı, şaşırmayı ya da para ve makam yüzünden şımarmayı anlatabilir. Bu çok anlamlı yapı, deyimi günlük dilde oldukça işlevli kılar. Bazen insanın ayağının altından yer çekiliyor gibi olması, bazen görkemli bir şey karşısında şaşkınlığa düşmesi, bazen de aşırı güç veya ilgiyle dengesini yitirmesi kastedilir. Ortak nokta, kişinin dengesinin sarsılmasıdır. Bu yüzden hem bedensel hem ruhsal hem toplumsal boyutu olan bir deyim sayılabilir.
Örnek Cümleler
- Olanları görünce resmen başı döndü, ne yapsın.
- Müdür bu karardan sonra iyice başı döndü.
- Ablası başı döndü diye haber gönderdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hem fiziksel baş dönmesini hem şaşkınlık, bunalma ve şımarma durumlarını anlatabilir. Bu yüzden hem bedensel hem ruhsal hem toplumsal boyutu olan bir deyim sayılabilir.
Kişinin dengesinin, ölçüsünün veya algısının sarsılması ortak anlamdır. Bu deyim, hem gerçek anlamda fiziksel baş dönmesini hem de mecazen bunalmayı, şaşırmayı ya da para ve makam yüzünden şımarmayı anlatabilir.
Sağlık, görkem karşısında şaşırma, sıkıntı ve makam-para etkisi bağlamlarında farklı duyulur. Bu çok anlamlı yapı, deyimi günlük dilde oldukça işlevli kılar.