Anlamı
alay beklenmeyen bir mutluluğa ermek.
Detaylı Açıklama
Başı göğe ermek ya da değmek, alay yollu, beklenmeyen bir mutluluğa ermektir. Söz bir abartıyla kurulur: kişi o kadar sevinir ki başı göğe değecekmiş gibi olur. Alay yönü önemlidir: söz, beklemediği bir mutluluğa eren kişinin taşkın sevincini iğnelemek için söylenir. Kişinin eline beklemediği bir fırsat, bir övgü, bir armağan ya da bir servet geçmiştir; mutluluk küçük de olabilir, büyük de. Konuşan bu sevinci abartılı bulur ve alaya alır. Sevinen kişinin başı, söyleyenin abartısıyla göğe kadar uzanır: başı göğe erdi sanki. Sanki ya da sandı gibi sözcüklerle birlikte kurulması alay tonunu güçlendirir. Söz kimi zaman kıskançlığı da sezdirebilir. Değmek biçimi de aynı anlamı taşır.
Örnek Cümleler
- Müdür bir kez selamını alınca başı göğe erdi sanki, bütün gün herkese anlattı.
- Yıllardır kirada oturan adama amcasından bir apartman miras kalınca başı göğe erdi, selamı sabahı kesti.
- Komşunun kızı ona bir kez gülümsedi, oğlanın başı göğe erdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hazırlıksız yakalanan kişi ölçüyü kaçırır, taşkınlığı da dışarıdan bakana gülünç görünebilir. Mutluluğun ne kadar emekle ya da ne kadar sürede geldiği önemli değildir; alayın hedefi, kişinin bu talih karşısında kendini kaybetmesidir.
Kalıbın anlamı alay yolludur. İçten bir sevinç anlatılırken bu söz seçilirse dinleyen onu iğneleme olarak anlayabilir. Birinin mutluluğunu gönülden paylaşmak için sevinçten uçmak gibi söyleyişler daha uygun düşer.
Farklı değildir. Ermek, yetişmek, ulaşmak anlamındadır; değmek ise dokunmak. İki biçim de başın göğe ulaştığı abartılı görüntüyü verir ve aynı alaylı sevinci anlatır. Seçim söyleyenin alışkanlığına bağlıdır.