Anlamı
insan ne kadar yükselirse yükselsin bir yerde durur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insan ne kadar yükselirse yükselsin, ne kadar güçlü, zengin ya da itibarlı olursa olsun bir sınırının bulunduğunu anlatır. Ağaç uzar, büyür, dallanır; ama yine de göğe değemez. Aynı şekilde insan da başarı kazandıkça kendini sınırsız sanmamalı, ulaşamayacağı yerler ve aşamayacağı sınırlar olduğunu unutmamalıdır. Söz, özellikle kibirlenen, gücünü abartan ya da bulunduğu mevkiyi sonsuz sanan kişilere karşı uyarıcıdır. Başarı değerlidir, fakat ölçü kaybolduğunda insan gerçeklikten kopar. Halk sözü burada hem tevazuyu hem de kendi yerini bilmeyi öğütler. Her yükselişin bir sonu, her gücün bir sınırı vardır. Bu düşünce insanı küçültmek için değil, onu dengelemek için söylenir. Kendi imkanını bilen kişi daha sağlam yürür; kendini göğe ermiş sanan işe düşüşe hazırlanır. Atasözü, sınırsızlık vehmine kapılanlara karşı sade ama etkili bir ölçü çağrısıdır. Yüksek olmak başka, erişilmez sanmak başkadır.
Örnek Cümleler
- Makamı büyüdü diye herkesi küçümsemeye başladı; ağaç ne kadar uzasa göğe ermez.
- Ağaç ne kadar uzasa göğe ermez; iddialı planlar yapıyor ama bir sınır var, bunu görmeli.
- Ağaç ne kadar uzasa göğe ermez; ne kadar yükselirsen yüksel, bir sınırın vardır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın kendi yükselişini sınırsız sanmasına, gücünü ve imkanını abartmasına karşı söylenir. Söz, özellikle kibirlenen, gücünü abartan ya da bulunduğu mevkiyi sonsuz sanan kişilere karşı uyarıcıdır.
En çok kibir durumlarında kullanılsa da, insanın sınırlarını unutmaması gereken her durumda anlamlıdır. Bu atasözü, insan ne kadar yükselirse yükselsin, ne kadar güçlü, zengin ya da itibarlı olursa olsun bir sınırının bulunduğunu anlatır.
Tevazu, ne kadar yükselirse yükselsin insanın erişemeyeceği yerler olduğunu kabul etmesinden doğar. Ağaç uzar, büyür, dallanır; ama yine de göğe değemez.