Anlamı
iyi düşünemez, gerçeği göremez bir duruma düşmek:
'Bazen en mahir canilerin bile böyle mühim nisyanlarda bulunacak kadar basiretleri bağlanır.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin iyi düşünemez, doğruyu göremez ve sağlıklı karar veremez duruma düşmesini anlatır. Basiret, kavrayış ve öngörü demektir; bağlanması işe bu yetinin geçici olarak işlemez hâle gelmesini ifade eder. İnsan bazen telaş, korku, hırs veya şaşkınlık yüzünden açık olan gerçeği bile göremez. O zaman basireti bağlanmış denir. Deyim, yalnız bilgisizliği değil, normalde anlayabilecek birinin o anda düşünme kabiliyetini kullanamamasını anlatır. Günlük dilde hem eleştirel hem de açıklayıcı biçimde kullanılır. Akıl var ama işleyişte tıkanma vardır. Bu yönüyle insanın zihinsel körleşme anlarını çok iyi anlatan yerleşik bir kalıptır.
Örnek Cümleler
- Dediklerini duysan sen de basireti bağlandı dersin.
- Olanları görünce resmen basireti bağlandı, ne yapsın.
- Müdür bu karardan sonra iyice basireti bağlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin doğru düşünemez, gerçeği göremez ve sağlıklı karar veremez hâle gelmesini anlatır. Bu deyim, kişinin iyi düşünemez, doğruyu göremez ve sağlıklı karar veremez duruma düşmesini anlatır.
Burada kişi normalde anlayabilecek durumdadır; sorun geçici zihinsel tıkanma ve körleşmedir. Basiret, kavrayış ve öngörü demektir; bağlanması işe bu yetinin geçici olarak işlemez hâle gelmesini ifade eder.
Telaş, korku, hırs, öfke veya şaşkınlık gibi duygular nedeniyle ortaya çıkabilir. İnsan bazen telaş, korku, hırs veya şaşkınlık yüzünden açık olan gerçeği bile göremez.