Anlamı
yaşlılık yüzünden güçsüz kalmak, bir iş yapamayacak duruma düşmek.
Detaylı Açıklama
Beli bükülmek, yaşlılık yüzünden güçsüz kalmak, bir iş yapamayacak duruma düşmektir. Yılların yükü kişinin bedenine çöker; eskiden kolayca yaptığı işler artık ona ağır gelir. Tarlaya gidemeyen bir çiftçi, tezgâhının başında duramayan bir usta ya da çarşıya inemeyen bir nine bu sözle anlatılabilir. Güçsüzlüğün sebebi yaşlılıktır; bir kazanın yol açtığı düşkünlük bu kalıbın konusu değildir. Kişi bir ömür boyunca yaptığı işi bırakmak zorunda kalır. Evde ya da işte sorumluluk bu yüzden gençlere geçer. Söz bir yakınma, bir kabulleniş ya da sevgiyle yapılan bir anma olarak söylenebilir. Kişi artık gündelik işlerinde bile yardıma ihtiyaç duyabilir. Kalıp, çalışarak geçen uzun bir ömrün sonunu gözün önüne getirir.
Örnek Cümleler
- Yetmişini geçen Hasan amcanın beli büküldü, bu yıl bağ bozumuna oğulları gitti.
- Beli bükülen yaşlı demirci, örsün başını çırağına bırakıp dükkânın önünde oturuyor.
- Babaannemin beli büküldüğü için bayram çöreklerini artık kendisi yoğuramıyor, bize tarif ediyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dik duran bir dalın ya da bir direğin ağırlık altında eğilmesini düşündürür. Kişinin yıllar boyunca taşıdığı yük onun belini eğmiş gibi anlatılır. Kalıp bu görüntüyle güç kaybını somut bir biçime sokar.
Kalıp güçsüzlüğü yaşlılığa bağlar; genç birinin yorgunluğu ya da bir hastalıkla güçten düşmesi bu sözle anlatılmaz. Söz, yavaş yavaş gelen ve yılların biriktirdiği bir düşkünlüğü anlatır. Genç biri için başka sözler seçilir.
Artık belim büküldü, bu işleri siz yapın diyen yaşlı biri, gücünün yetmediğini kabul eder ve işi gençlere bırakır. Söz bir yakınmadan çok bir devir teslim gibi duyulabilir. Konuşan, yıllarca taşıdığı yükü başkasına emanet eder.