Anlamı
kişiliği oluşturmak.
Detaylı Açıklama
Benliği yoğurmak, kişiliği oluşturmaktır. Bir kişinin huyları, değerleri ve bakışı zamanla biçimlenir; kalıp bu biçimlenmeyi anlatır. Benliği yoğuran bir aile, bir öğretmen, bir kent, bir kitap ya da bir yaşantı olabilir. Yoğrulan benlik iyelik ekiyle anılır: köyde geçen yıllar onun benliğini yoğurdu. Söz, kişiliğin birçok etkinin birleşmesiyle biçimlendiğini düşündürür. Kalıp bir biyografide, bir anı yazısında ya da bir söyleşide kişinin geçmişini anlatırken yer bulur. Etki olumlu da olabilir, sarsıcı da; yoksulluk ya da erken yaşta yüklenilen sorumluluklar da benliği yoğurabilir. Kişi kendi geçmişine bakarak da bu sözü kurabilir: benliğimi yoğuran o mahalledir. Kalıp kişiliğin nereden geldiğine dair bir görüş bildirmez; yalnız onun biçimlendiği süreci anlatır.
Örnek Cümleler
- Anadolu'nun küçük kasabalarında, memur babasının tayinleriyle geçen çocukluğu yazarın benliğini yoğurmuştu.
- Mahalledeki kütüphanede okuduğu romanlar, genç kızın benliğini yıllar boyunca sessizce yoğurdu.
- Babasını erken kaybetmek ve kardeşlerine bakmak zorunda kalmak, onun benliğini yoğurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yoğurmak, hamuru ya da çamuru elle uzun uzun işleyip biçim vermektir. Kalıp kişiliği böyle işlenen bir hamura benzetir. Yaşantılar, insanlar ve yerler, hamuru işleyen eller gibi kişiliğe şekil kazandırır.
Kendini bulmak, kişinin kişilik kazanmasıdır; özne kişinin kendisidir. Benliği yoğurmakta ise özne, kişiliğe biçim veren şeydir: çocukluğun geçtiği ev, okunan kitaplar ya da yaşanan bir kayıp. Birinde kişi kendine ulaşır, ötekinde yaşantılar onu biçimlendirir.
Söylenebilir. Kişilik çocuklukta biçimlenmeye başlar ama yetişkinlikte de yaşantılarla yeniden yoğrulabilir. Bir savaş, bir göç ya da uzun bir hastalık, otuzunu geçmiş bir insanın benliğini de yoğurabilir ve onu yeni biri yapabilir.