Deyim

Beş Aşağı Beş Yukarı Ne Demek?

Anlamı

üç aşağı, beş yukarı.

Detaylı Açıklama

Beş aşağı beş yukarı, üç aşağı beş yukarı anlamında kullanılır. Üç aşağı beş yukarı da yaklaşık olarak, az bir farkla demektir. Konuşan bir sayıyı, bir fiyatı ya da bir miktarı kesin olarak değil, yaklaşık olarak verir. Aradaki fark önemsenmeyecek kadar küçüktür. Söz bir alışverişte, bir tahminde ya da bir hesapta kurulabilir. Kalıp bir miktarın yanına gelir: beş aşağı beş yukarı yüz kişi vardı. Söz iki şeyin birbirine yakın olduğunu anlatırken de kullanılabilir: ikisinin fiyatı beş aşağı beş yukarı aynı. Kalıp hesabı uzatmamak için başvurulan bir söyleyiştir. Konuşan kesin rakamı bilmediğini ya da onu önemsemediğini belli eder. Miktar bir kalabalık, bir uzaklık, bir süre ya da bir para olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Düğüne beş aşağı beş yukarı üç yüz kişi geldi, masalar yetmedi.
  2. İki ustanın verdiği fiyat beş aşağı beş yukarı aynıydı, biz yakın olanı seçtik.
  3. Köyden ilçeye yürüyerek gitmek beş aşağı beş yukarı iki saat sürüyor.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Aşağı sayının altında, yukarı ise üstünde kalan payı gösterir. Beş aşağı beş yukarı, gerçek miktarın söylenen sayıdan biraz az ya da biraz çok olabileceğini anlatır. Bu pay, kesinliğin gerekmediği yerde konuşanı rahatlatır.

Anlamca yoktur; ikisi de aynı yaklaşıklığı anlatır. Üç aşağı beş yukarı eşit olmayan sayılarla kurulur, beş aşağı beş yukarı ise iki tarafa aynı payı verir. Konuşan hangisini seçerse seçsin dinleyen aynı şeyi anlar.

Kullanılmaz; kalıp yaklaşık bir değer verir. Bir ilaç dozunda, bir resmî hesapta ya da bir sözleşmede kesin sayı gerekir. Kalıp, birkaç kişilik ya da birkaç dakikalık farkın bir şey değiştirmediği yerde kullanılır: bir davetli sayısı, bir yol süresi.