Deyim

Beşiklik Etmek Ne Demek?

Anlamı

beşiklik görevini yapmak:
'Anadolu bugünkü Türklerin vatanı olmadan önce, sayısız topluma beşiklik etmiştir.' -C. Uçuk.

Detaylı Açıklama

Beşiklik etmek, beşiklik görevini yapmaktır. Kalıp bir yerin bir şeyin doğduğu, ilk büyüdüğü yer olmasını anlatır. Beşiklik eden bir ülke, bir bölge, bir kent, bir okul ya da bir kurum olabilir. Doğan şey bir uygarlık, bir toplum, bir sanat, bir düşünce ya da bir hareket olabilir. Doğan şey yönelme ekiyle anılır: Anadolu birçok topluma beşiklik etmiştir. Cahit Uçuk'un bir eserinde kalıp geçer. Söz tarih, sanat ve kültür yazılarında bir yerin önemini vurgulamak için kullanılır. Beşiklik eden yer, doğan şeyin ilk bakımını, korunmasını ve gelişmesini sağlar. Kalıp bir övgü taşır; beşiklik eden yer bir başlangıç, bir çıkış noktası olarak anılır. Doğan şey sonradan başka yerlere yayılsa da doğduğu yerle birlikte anılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Dicle ile Fırat arasındaki verimli ovalar, bilinen en eski yazı örneklerinden bazılarına beşiklik etti.
  2. Bu küçük kahvehane, kasabanın ilk tiyatro topluluğuna yıllarca beşiklik etti.
  3. Üniversitenin bodrum katındaki laboratuvar, bugün dünyaca tanınan bir aşı çalışmasına beşiklik etmişti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cahit Uçuk'un cümlesinde Anadolu, bugünkü Türklerin vatanı olmadan önce sayısız topluma beşiklik etmiştir. Burada Anadolu, pek çok halkın doğduğu, yerleştiği ve geliştiği topraktır. Cümle bu toprağın tarih içindeki derinliğini bu sözle anlatır.

Beşik bir bebeğin ilk yatağıdır; bebek orada uyur, korunur ve büyür. Kalıp bir yeri böyle bir beşiğe benzetir: orada doğan şey ilk adımlarını güvenle atar. Benzetme başlangıcı sıcak bir bakım görüntüsüyle anlatır.

İki kalıpta da beşik bir başlangıcı ve bakımı anlatır. Beşiğini sallamak bir kişiyi çocukluğundan tanımak, büyümesine hizmet etmektir. Beşiklik etmek ise bir toprağın, bir kentin ya da bir kurumun başka şeylere başlangıç olmasıdır; biri bir insanın, öteki bir yerin emeğini anlatır.