Anlamı
elinde büyüttüğün kişi gün gelip sana nankörlük edebilir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, elinde büyüttüğün kişinin gün gelip sana nankörlük edebileceğini anlatır. Söz, bir buzağıyı özenle besleyip büyüten bir ailenin ağzından kurulur. Büyüyen dana artık onu doyuran anayı tanımaz olmuştur. Emek veren bir anne, bir baba, bir usta ya da yetiştirdiği öğrenciden vefa bekleyen bir hoca olabilir. Nankörlük burada görülen iyiliği unutmak, karşılığında vefa göstermemektir. Tanımaz olmak, bir zamanlar muhtaç olduğu kişiye sırt çevirmektir. Konuşan, yıllarca verdiği emeği hatırlar ve karşılığında gördüğü ilgisizliğe yanar. Söz bu yüzden bir kırgınlığı ve bir siteme dönüşen hayal kırıklığını taşır. Olayı dışarıdan izleyen bir komşu ya da bir akraba da aynı sözle durumu yorumlayabilir. Atasözü her büyütülenin nankör olacağını söylemez; bunun olabileceğini hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Yıllarca yanında yetiştirdiği çırak karşıya dükkân açınca ustasına selam bile vermez oldu; besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı.
- Okuması için tarlasını satan anne, şehirde yükselen oğlunun bayramda bile aramadığını gördü; besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı.
- Kulübün altyapısında yetişen futbolcu, transferden sonra eski hocalarının adını hiçbir röportajında anmadı; besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dana, emek verilerek büyütülen kişiyi; ana ise onu besleyip yetiştireni temsil eder. Buzağı büyüyüp güçlenince anasının peşinden ayrılır. Atasözü bu ayrılışı insan ilişkisine taşır ve büyütülenin geldiği yeri unutmasını anlatır.
Değildir. Büyüyen kişinin kendi hayatını kurması, ailesinden ya da ustasından uzaklaşması olağan bir şeydir. Söz, emek verenin bu uzaklaşmayı nasıl yaşadığını, içindeki kırgınlığı anlatır. Karşı tarafın gerçekten vefasız olup olmadığına ise cümlenin gerisi karar verir.
Söz doğrudan nankörlük edene de söylenebilir, onun hakkında konuşulurken de. Emek veren kişi, karşısındakinin geçmişi unuttuğunu hatırlatmak ister. Kimi zaman da kimseye yöneltilmez; konuşan kendi kendine içini döker.