Atasözü

Besle Kargayı, Oysun Gözünü Ne Demek?

Anlamı

elinde büyüttüğün kişi gün gelip sana nankörlük edebilir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, elinde büyüttüğün kişinin gün gelip sana nankörlük edebileceğini anlatır. Kişi birini yetiştirir, besler, ona emek verir; ama karşılığında zarar görür. Büyütülen kişi bir çocuk, bir yeğen, bir çırak, bir öğrenci ya da işe alınıp yetiştirilen biri olabilir. Nankörlük bir ihanet, bir hakaret, bir terk ya da bir rekabet biçiminde gelebilir. Söz bir hayal kırıklığını ve bir kırgınlığı dile getirir. Kalıp nankörlüğün beklenmedik bir yerden, en yakından geldiğini vurgular. Gün gelip sözü, nankörlüğün yıllar sonra da gelebileceğini gösterir. Atasözü olmuş bir olayın ardından söylenebileceği gibi, birine fazla güvenen birine hatırlatma olarak da söylenebilir. Edebilir sözü önemlidir: her yetiştirilen kişinin nankör çıkacağı söylenmez.

Örnek Cümleler

  1. Yıllarca yanında çalıştırıp usta yaptığı çırağı, karşısına dükkân açıp müşterilerini çaldı; besle kargayı, oysun gözünü.
  2. Öksüz yeğenini okutup yanına ortak alan dayıyı, yeğeni şirketin parasını kendi hesabına aktarıp batırdı; besle kargayı, oysun gözünü.
  3. Stajyer olarak alıp müdürlüğe kadar yükselttiği adam, onu yönetim kurulundan attırdı; besle kargayı, oysun gözünü.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Atasözü, beslenen bir kuşun kendisini besleyenin gözünü oyduğu bir sahne kurar. Göz oymak, birine verilebilecek en ağır zararlardan biridir. Görüntü, iyiliğin karşılığında gelen kötülüğü sert bir biçimde anlatır.

Besle ve oysun biçimleri buyruktur ama bir emir bildirmez. Konuşan, olup bitenin acı sonucunu alaylı bir dille özetler: besle de gör sonunu. Söz bir öğütten çok bir yaşantının sonucunu anlatır.

Besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı atasözü de aynı nankörlüğü anlatır: yetiştirilen kişi yetiştireni tanımaz olur. İki atasözü aynı anlamı taşır; birinde nankörlük bir saldırıya, ötekinde bir unutuşa dönüşür.