Anlamı
bir kimsenin çok kurnaz, çokbilmiş olduğunu anlatan bir söz.
Detaylı Açıklama
Bildiğini yedi mahalle bilmez, bir kimsenin çok kurnaz, çokbilmiş olduğunu anlatan bir sözdür. Söz bir abartıyla kurulur ve o kişinin bildiklerini bir topluluğun bilgisiyle karşılaştırır. Kalıp iyelik ekiyle kurulur ve bir kişiyi niteler: onun bildiğini yedi mahalle bilmez. Kurnazlık bir pazarlıkta, bir oyunda, bir dedikoduda ya da bir işin perde arkasında görülebilir. Söz geniş zamanla kurulur ve bir kişi hakkında yerleşmiş bir yargıyı bildirir. Kalıp çocuklar için de kurulabilir: yaşına göre çok şey bilen, her şeyi fark eden bir çocuk. Söz o kişiyle iş yapacak birine bir hatırlatma olarak da söylenebilir. Konuşan kişinin ne kadar şey bildiğini, onu nasıl kullandığıyla birlikte düşünür.
Örnek Cümleler
- Pazarda her satıcıyla ayrı pazarlık eden Hatice teyzeyi kimse kandıramaz; onun bildiğini yedi mahalle bilmez.
- Daha on yaşındaki yeğenim, babasının sakladığı çikolatanın yerini de bulmuş; bu çocuğun bildiğini yedi mahalle bilmez.
- Belediyedeki her ihalenin perde arkasını önceden öğrenen o komisyoncuya dikkat et; onun bildiğini yedi mahalle bilmez.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mahalle, insanların birbirini tanıdığı, haberlerin dolaştığı bir yerleşim birimidir. Yedi mahalle ise pek çok insanın toplu bilgisini anlatan bir abartıdır. Söz, bir kişinin bildiklerini bütün bu insanların bilgisinden fazla gösterir.
Duruma göre değişir. Kurnaz ve çokbilmiş sözcükleri bir tetikte duruşu düşündürür; söz bu yüzden bir uyarı ya da bir kuşku taşıyabilir. Ama işini bilen birine duyulan şaşkın bir takdir de bu sözle dile gelebilir.
Tilki gibi de kurnaz kimseyi anlatır ve bir hayvan benzetmesiyle kurulur. Bildiğini yedi mahalle bilmez ise kurnazlığa çokbilmişliği de ekler ve bunu bir topluluğun bilgisiyle karşılaştırarak anlatır.