Deyim

Bir Biçimine Getirmek Ne Demek?

Anlamı

1) çözüm yolu bulmak:
'Ne olur bir biçimine getir/ yak şu linyiti çıtır çıtır' -B. R. Eyuboğlu. 2) sırasını, fırsatını bulmak, punduna getirmek, en uygun durumunu yakalamak:
'Bir biçimine getirip benimle Samim'e de veriştiriyormuş.' -S. Birsel.

Detaylı Açıklama

Bir biçimine getirmek iki anlamda kullanılır. Birincisi çözüm yolu bulmaktır. İkincisi sırasını, fırsatını bulmak, punduna getirmek, en uygun durumunu yakalamaktır. Birinci anlamda kişi güç bir işe bir çıkış yolu bulur: bozuk bir aleti çalıştırır, karışık bir işi yoluna koyar. İkinci anlamda kişi bir şeyi söylemek ya da yapmak için en uygun anı kollar ve yakalar. Kalıp nesne alabilir: işi bir biçimine getirdi. Eyuboğlu'nun ve Birsel'in eserlerinde kalıbın iki anlamı da geçer. Söz kimi zaman bir becerikliliği, kimi zaman bir kurnazlığı anlatır. Bir işin ustaca halledildiğini anlatırken bir övgü de taşıyabilir. Hangi anlamın kastedildiği, bir sorunun mu çözüldüğüne yoksa bir fırsatın mı beklendiğine bakılarak anlaşılır.

Örnek Cümleler

  1. Kombi bir türlü yanmayınca komşumuz gelip vanalarla uğraştı ve sonunda bir biçimine getirdi.
  2. Zam isteyeceğini kimseye söylemedi, müdürün keyifli olduğu bir öğle arasında bir biçimine getirip konuyu açtı.
  3. Dağıtılacak yardım kolileri yetmeyince muhtar listeyi yeniden düzenleyip işi bir biçimine getirdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Ne olur bir biçimine getir, yak şu linyiti çıtır çıtır dizesi birinci anlamı gösterir: konuşan, kömürün bir yolu bulunup güzelce yakılmasını ister. Bir biçimine getirmek burada bir çözüm bulmaktır.

Bir biçimine getirip benimle Samim'e de veriştiriyormuş cümlesi ikinci anlamı gösterir: biri fırsatını bulup konuşan ile Samim hakkında da ağır sözler söylemektedir. Kalıp burada fırsatını bulmak anlamındadır.

Punduna getirmek, bir şeyi yapmak için uygun zamanı ve yeri seçmektir; kalıbın ikinci anlamıyla örtüşür. Bir biçimine getirmenin ise bir de çözüm yolu bulmak anlamı vardır. Biri tek anlamlı, öteki iki anlamlıdır.