Atasözü

Çobanın Gönlü Olursa (olunca) Tekeden Yağ (süt, Köremez) Çıkarır Ne Demek?

Anlamı

kişi istediğinde olmayacak gibi görünen işlere çözüm yolu bulur.

Detaylı Açıklama

Çobanın gönlü olursa tekeden yağ çıkarır atasözü, kişinin istediğinde olmayacak gibi görünen işlere çözüm yolu bulduğunu söyler. Belirleyici olan kişinin isteğidir; istek varsa imkânsız görünen iş için de bir yol bulunur. Atasözünün çobanın gönlü olunca biçimi ve yağ yerine süt ya da köremez sözcüğüyle kurulan biçimleri de vardır. Söz bir övgü taşıyabilir: istekli kişi elindeki az imkânla büyük bir iş çıkarmıştır. Bir sitem de taşıyabilir: istemeyen kişi kolay işi bile yapmaz. Çözüm bulan bir usta, bir aşçı, bir öğretmen, bir anne ya da bir esnaf olabilir. Atasözü çözümün nasıl bulunduğunu söylemez; yalnız isteğin yol açtığını anlatır. Kıt kaynaklarla yürütülen bir işin anlatıldığı yerde duyulabilir.

Örnek Cümleler

  1. Parça bulunmayan eski traktörü tel ve tahtayla çalıştıran köylü için komşuları, çobanın gönlü olursa tekeden yağ çıkarır dedi.
  2. Çobanın gönlü olursa tekeden yağ çıkarır: malzemesi bitmiş mutfaktaki aşçı, üç kişilik yemeği on kişiye yetiştirdi.
  3. Köyde tek bir kitapçı yokken okumaya hevesli genç kız, bağış toplayıp okulda yüz kitaplık bir okuma köşesi kurdu; çobanın gönlü olursa tekeden yağ çıkarır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Teke, erkek keçidir; ondan süt sağılmaz, yağ da çıkmaz. Atasözü bu olmayacak işi, gönlü olan çobana yaptırır. Görüntü, istek varsa olmazın da olura dönüşebileceğini abartılı bir dille, bir ağıl sahnesiyle anlatır.

Ne yapıp yapıp, her ne durumda olursa olsun bir çözüm yolu bularak demektir; bir eylemin nasıl yapıldığını niteler. Atasözü ise çözümün kaynağını gösterir: kişinin gönlü, yani isteği. Biri çabayı, öteki çabanın arkasındaki isteği öne çıkarır.

Bu atasözü, sabretmesini bilen kişinin olmayacak gibi görünen işlerde bile başarı kazandığını söyler. Gönlü olan çoban da tekeden yağ çıkararak imkânsızı başarır. Ama biri sabrı, öteki isteği belirleyici sayar.