Deyim

Bir Elini Bırakıp Ötekini Öpmek Ne Demek?

Anlamı

aşırı saygı göstermek.

Detaylı Açıklama

Bir elini bırakıp ötekini öpmek, aşırı saygı göstermektir. Söz el öpme görüntüsüyle kurulur: kişi birinin bir elini öpüp bırakır, hemen öteki elini öper. Saygı gösterilen kişi bir büyük, bir yönetici, bir zengin ya da güçlü bir akraba olabilir. Aşırılık, saygının ölçüsünü aşan bir bağlılık ya da yaranma gibi görülebilir. Söz bu yüzden bir iğneleme de taşıyabilir; konuşan bu davranışı fazla bulur. Kalıp bir kişinin birine karşı tutumunu anlatır: müdürün bir elini bırakıp ötekini öpüyor. Davranış gerçek bir el öpme de olabilir, sözle ve tavırla gösterilen bir boyun eğme de. Söz bir aile toplantısını, bir iş yerini ya da bir resmî ziyareti anlatırken geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Köye gelen yaşlı hocayı karşılayan muhtar bir elini bırakıp ötekini öptü, onu evinin başköşesine oturttu.
  2. Yıllar sonra okuluna konuk olan eski öğretmenini gören iş adamı, bir elini bırakıp ötekini öptü.
  3. Bakanın ziyaretinde bir elini bırakıp ötekini öpen başkan, karşılama törenini üç saat uzattı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Gerçek bir el öpme sahnesinden doğar, ama mecaz olarak da kullanılır. Kişi kimsenin elini öpmeden de, sözleriyle, armağanlarıyla ve tavrıyla birine aşırı saygı gösteriyorsa bu sözle anlatılabilir.

Saygı göstermek olağan ve yerinde bir davranıştır. Bir elini bırakıp ötekini öpmek ise bu saygının ölçüyü aştığını anlatır. Fark derecededir; kalıp saygının kendisini değil, onun aşırısını öne çıkarır.

Övgüden çok bir iğneleme taşır. Konuşan, gösterilen saygının içten olmadığını ya da bir çıkara bağlı olduğunu düşündürebilir. Ama kalıbın kendi anlamı yalnız aşırı saygıdır; nedenini konuşanın yorumu belirler.