Anlamı
yapılması istenmeyen bir işi baştan engellemek.
Detaylı Açıklama
Bir işi başından kesmek, yapılması istenmeyen bir işi baştan engellemektir. İş daha başlamadan ya da yeni başlamışken durdurulur; büyümesine, ilerlemesine fırsat verilmez. İstenmeyen iş bir plan, bir dedikodu, bir harcama, bir kavga ya da bir alışkanlık olabilir. Kalıbın öznesi engelleyen kişidir; engellenen iş belirtme ekiyle anılır: bu işi başından kesmek gerek. Söz bir kararlılığı ve bir önlemi anlatır. Konuşan, işin ileride daha büyük bir sorun doğuracağını düşünebilir ve şimdiden davranır. Kalıp bir öğüt olarak da kurulabilir: bu işi başından kesin, sonra uğraşırsınız. Söz bir aile kararında, bir müdürün toplantısında ya da bir mahalle başvurusunda geçebilir. Engelleyen kişi bunu bir sözle, bir kararla ya da bir başvuruyla yapabilir.
Örnek Cümleler
- Oğlunun okulu bırakıp iş kurma fikrini babası daha ilk akşam başından kesti.
- Müdür, ofiste dolaşmaya başlayan dedikoduyu ertesi sabah bir toplantı yapıp başından kesti.
- Komşular, sokağa yapılmak istenen benzinliğin işini imza toplayarak başından kestiler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Baş burada işin başlangıcıdır. İş başından kesilince ortası ve sonu hiç gelmez. Kalıp bu yüzden işin hiç gelişmeden sona erdirilmesini anlatır. Ortada büyümüş bir sorun kalmaz, çünkü sorun daha filizken durdurulmuştur.
Suyu baştan kesmek, işin aslı üzerinde kesin bir söz söyleyip ayrıntılara girmemektir. Bir işi başından kesmek ise istenmeyen bir işi baştan engellemektir. İkisi de kesmek fiilini kullanır, ama biri bir konuşmayı, öteki bir işi sona erdirir.
Yakındır. Yılanın başı küçükken ezilir atasözü, büyüyeceği belli olan bir tehlikenin en başta önlenmesini öğütler. Bir işi başından kesmek ise bu önlemin kendisini anlatan bir deyimdir: istenmeyen iş baştan engellenir.