Anlamı
bir şeyi herkes ister ancak onu bir kişi elde edebilir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir şeyi herkesin istediğini, ancak onu bir kişinin elde edebileceğini anlatır. Söz evlilikten bir örnekle kurulur: bir kızı pek çok kişi ister, ama onunla bir kişi evlenir. Kazanan kişinin talihini ya da üstünlüğünü anlatırken de kurulabilir. Atasözü istemenin yetmediğini, elde etmenin ayrı bir iş olduğunu sezdirir. Geniş zamanla kurulan iki yargı, sözü genel bir gözleme dönüştürür. Söz bir iş başvurusunda, bir ihalede ya da bir kura çekilişinde de akla gelebilir. Atasözü bir çekişmenin sonunu anlatır; o çekişmenin nasıl geçtiğini söylemez. Elde eden bir talihli, bir becerikli ya da zamanında davranan biri olabilir. İsteyenlerin çoğu eli boş döner; söz bu kaçınılmaz sonucu açıkça dile getirir.
Örnek Cümleler
- İlana yüzlerce kişi başvurdu, ama işe yalnız biri alındı; bir kızı bin kişi ister, bir kişi alır.
- Mahallenin en güzel kızına herkes dünür düştü, sonunda komşunun mühendis oğluyla evlendi; bir kızı bin kişi ister, bir kişi alır.
- Şehrin en işlek köşesindeki dükkânı kiralamak isteyen çoktu, ama anahtarı fırıncı aldı; bir kızı bin kişi ister, bir kişi alır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Kız örneği bir görüntüdür; atasözü çok istenen ama bir kişinin elde edebildiği her şey için söylenir: bir iş, bir ödül, bir ev, bir makam. Kız sözü yalnız bu çekişmenin en tanıdık örneğidir.
Bin, isteyenlerin çokluğunu; bir, elde edenin tekliğini gösterir. Atasözü bu iki sayıyı yan yana koyarak arzunun ne kadar yaygın, elde etmenin ise ne kadar dar bir kapı olduğunu anlatır.
Kaybedenlere, isteyenin çok, alanın tek olduğunu hatırlatır. Bir şeyi elde edememek bir kusur sayılmaz; çünkü o şeyi zaten bin kişi istiyordu. Söz bu yönüyle bir avuntu da olur.