Atasözü

Bir Tepe Yıkılır, bir Dere Dolar Ne Demek?

Anlamı

dünyada hiçbir şey kaybolmaz; birinin kaybettiğini başkası kazanır, bir zengin fakirleşirken bir fakir de zenginleşebilir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, dünyada hiçbir şeyin kaybolmadığını, birinin kaybettiğini başkasının kazandığını anlatır. Söz bir doğa görüntüsüyle kurulur. Atasözüne göre bir zengin fakirleşirken bir fakir de zenginleşebilir. Söz bir servetin el değiştirmesini, bir işletmenin batıp bir başkasının yükselmesini ya da bir mirasın dağılmasını anlatırken akla gelebilir. Atasözüne göre dünyadaki varlık azalmaz, yalnız yer değiştirir. Atasözü kazanan ile kaybedeni yan yana koyar; ikisi bir bütünün iki yüzüdür. Bir kişinin, bir ailenin ya da bir şirketin talihi bu sözle yorumlanabilir. Söz bir kasaba sohbetinde, bir ticaret yorumunda ya da bir aile tarihini anlatırken geçebilir. Atasözü kaybı da kazancı da doğanın olağan bir dengesi gibi görür.

Örnek Cümleler

  1. Kasabanın eski zengini iflas edince fabrikasını yıllarca onun yanında çalışan ustabaşı satın aldı; bir tepe yıkılır, bir dere dolar.
  2. Büyük market kapanınca mahalledeki küçük bakkalların işi açıldı; bir tepe yıkılır, bir dere dolar.
  3. Eski konakta yaşayan ailenin satmak zorunda kaldığı eşyalar, bit pazarındaki genç satıcıya iyi bir gelir sağladı; bir tepe yıkılır, bir dere dolar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Tepe yüksekte duran, dere ise aşağıda akan bir yerdir. Tepe yıkıldığında toprağı dereyi doldurur; biri kaybettiğinde öteki kazanır. Görüntü zenginlik ile yoksulluk arasındaki yer değiştirmeyi somut olarak anlatır.

Devenin derisi eşeğe yük olur, fakir düşen zenginin yoksula göre yine varlıklı olduğunu söyler. Bir tepe yıkılır, bir dere dolar ise zenginin kaybının bir başkasına kazanç olduğunu anlatır. İkisi de zenginin düşüşünü anar, ama farklı yönlere bakar.

Olabilir. Kaybeden kişi, kaybının boşa gitmediğini, başkasına yaradığını düşünebilir. Kazanan biri ise bu sözle kazancının bir başkasının kaybından geldiğini kabul eder. Söz bir yargı bildirir; ton konuşanın yerine göre değişir.