Anlamı
arka arkaya meydana gelmek, ara vermeden olmak:
'Son günlerde birbiri üstüne gelen yorgunluklardan söz etti.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Birbiri üstüne gelmek, arka arkaya meydana gelmek, ara vermeden olmaktır. Kalıp olayların, işlerin ya da sıkıntıların aralarında soluk alacak bir zaman bırakmadan sıralandığını anlatır. Söz bir yorgunluğu, bir şaşkınlığı ya da bir bunalmayı taşıyabilir. Cumalı da bir eserinde bu kalıbı kullanır. Kalıp bir ad öbeği içinde de kullanılır: birbiri üstüne gelen sorunlar. Kalıbın öznesi arka arkaya gelen olaylardır; kişi bu olayların karşısında kalandır. Arka arkaya gelen şeyler bir dizi hastalık, bir iş yükü, bir dizi misafir ya da ardı ardına gelen haberler olabilir. Söz yoğun geçen bir haftayı ya da bir mevsimi anlatırken de kurulabilir. Kalıp geçmiş zamanla yaşanmış bir dönemi, şimdiki zamanla süren bir yoğunluğu anlatır.
Örnek Cümleler
- Aynı hafta hem işinden çıkarılan hem de arabası çalınan adam, birbiri üstüne gelen sıkıntılar karşısında ne yapacağını bilemedi.
- Sınav haftasında birbiri üstüne gelen ödevler, öğrencileri gece yarılarına kadar çalıştırdı.
- Düğün, kına ve nişan aynı ay birbiri üstüne gelince ailenin bütçesi zorlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Son günlerde birbiri üstüne gelen yorgunluklardan söz etti cümlesi, bir kişinin kısa sürede art arda yorulduğunu ve dinlenmeye fırsat bulamadığını anlatır. Kalıp burada yorgunlukları niteleyen bir öbek kurar.
Hayır. Kalıbın anlamı yalnız olayların arka arkaya, ara vermeden gelmesidir; olayların iyi ya da kötü olduğunu söylemez. Bir düğün, bir terfi ve bir doğum da birbiri üstüne gelebilir. Ama art arda gelen olaylar kişiyi yorabileceği için söz bir bunalmayı da taşıyabilir.
Ha bire, bir eylemin durmadan, sürekli yapıldığını anlatan bir zarftır: ha bire konuşuyor. Birbiri üstüne gelmek ise ayrı ayrı olayların arka arkaya meydana gelmesini anlatır. Birinde tek bir eylem sürer, ötekinde birçok olay sıralanır.