Anlamı
tkz. bir sorunda, bir olayda sözleşmiş gibi ağız birliği yapmak.
Detaylı Açıklama
Birbirinin ağzına tükürmek, bir sorunda, bir olayda sözleşmiş gibi ağız birliği yapmaktır. Kişiler aynı olayı sanki önceden anlaşmışlar gibi aynı sözlerle anlatır. Söz bir kuşkuyu taşır: konuşan, bu birliğin kendiliğinden olmadığını, önceden kararlaştırıldığını düşünebilir. Kalıp bir tanıklığı, bir aile içi savunmayı ya da bir iş yerindeki ortak açıklamayı anlatırken kurulabilir. Kalıbın öznesi iki ya da daha çok kişidir. Söz bir alayı da taşıyabilir: konuşan, ezberlenmiş gibi duran bu birliği gülünç bulur. Anlatılanın doğru olup olmadığını kalıp söylemez; yalnız sözlerin şaşırtıcı biçimde aynı olduğunu bildirir. Sözleşmiş gibi görünen bu birlik bir suçu örtmek, bir sorumluluktan kurtulmak ya da bir arkadaşı korumak için kurulmuş olabilir.
Örnek Cümleler
- Camı kimin kırdığı sorulunca üç çocuk birbirinin ağzına tükürdü, hepsi topun rüzgârla uçtuğunu söyledi.
- Müfettiş gelince bütün çalışanlar birbirinin ağzına tükürdü; hepsi eksik malzemeden habersiz olduğunu söyledi.
- Kaza tanıkları birbirinin ağzına tükürmüş, hepsi kamyonun kırmızıda geçtiğini aynı sözlerle anlatıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ağız birliği etmek, bir konuda anlaşarak aynı biçimde konuşmaktır; anlaşma açıktır. Birbirinin ağzına tükürmek ise bu birliği bir kuşkuyla ve teklifsiz bir dille anlatır: kişiler sözleşmiş gibi görünür. Biri bir anlaşmayı, öteki onun izlenimini dile getirir.
Kalıp teklifsiz konuşmada kullanılır. Tükürmek gibi kaba sayılabilecek bir görüntü taşıdığı için resmî bir yazıda ya da saygı gerektiren bir ortamda yerini ağız birliği etmek gibi başka sözlere bırakabilir.
Karışabilir, çünkü iki kalıp aynı yapıyla kurulur. Ama birbirinin ağzına girmek birbirine çok düşkün olmayı anlatır. Birbirinin ağzına tükürmek ise bir söz birliğini, sözleşmiş gibi konuşmayı anlatır.