Anlamı
bir konuda anlaşarak aynı biçimde konuşmak, söz birliği etmek.
Detaylı Açıklama
Ağız birliği etmek, bir konuda önceden anlaşarak aynı biçimde konuşmak, ortak söylem geliştirmek ve dışarıya tek ses hâlinde görünmek anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. Burada kişiler doğal olarak aynı şeyi düşünmüyor da olabilir; önemli olan, ortak bir söz çizgisinde buluşmuş gibi davranmalarıdır. İş hayatında, aile içi gizli kararlarda, siyasette, mahkemelerde ve tartışmalı konularda sıkça kullanılır. Birkaç kişinin ayrı ayrı konuşup aynı savunmayı yapması, aynı gerekçeleri tekrar etmesi ya da benzer dille hareket etmesi durumunda ağız birliği ettikleri düşünülür. İçinde biraz kuşku ve strateji duygusu vardır. Halk dilinde söz birliği, çoğu zaman önceden kurgulanmış bir düzenin işareti sayılabilir. Bu yüzden deyim, yalnızca uyumu değil, uyumun arkasındaki niyeti de sorgular. Kişiler kendi sesleriyle değil, tek bir ağzın parçaları gibi konuşuyorsa, dil bunu çok yerinde biçimde ağız birliği etmek diye adlandırır.
Örnek Cümleler
- Tanıkların ağız birliği ettiği daha ilk ifadelerden itibaren hemen anlaşıldı.
- Toplantıda herkes sanki ağız birliği etmiş gibi aynı cümleleri kurdu.
- Aile büyükleri bu konuda ağız birliği etmiş, kimse tersini söylemiyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir konuda önceden anlaşılmış gibi aynı sözleri söyleyen, tek çizgide duran planlı bir ortaklığı anlatır. Aynı davranış söz birliği etmek biçiminde de adlandırılır. Ortaklık sözde değil, söyleyişte görünür.
Doğal fikir birliğinde benzer düşünce kendiliğinden oluşabilir; ağız birliğinde ise çoğu zaman önceden ayarlanmış bir söyleyiş vardır. Birinde tesadüf, diğerinde anlaşma sezilir. Aradaki fark, konuşanların tonundan hemen sezilir.
Çünkü farklı kişilerin aynı sözcüklerle ve aynı tonda konuşması, aralarında görünmez bir anlaşma bulunduğu hissini verir. Tesadüf ihtimali dinleyene zayıf görünür. Söz bu yüzden çoğunlukla kuşkuyla söylenir.