Atasözü

Biri Yer Biri Bakar, Kıyamet Ondan Kopar Ne Demek?

Anlamı

herkesin yararlanabileceği şeyden bazıları yararlanır da başkalarına yararlanma fırsatı vermezlerse büyük kavga çıkar.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, herkesin yararlanabileceği bir şeyden yalnız bazılarının yararlanıp başkalarına fırsat vermemesinin büyük bir kavgaya yol açtığını anlatır. Atasözünün görüntüsü bir sofradır: biri yer, öteki yalnız bakar. Bakan kişinin içinde biriken haksızlık duygusu bir gün patlar ve kavga çıkar. Paylaşılmayan şey bir otlak, bir su kaynağı, bir kâr ya da bir sofra olabilir. Söz bir aile içinde, bir köyde ya da bir iş yerinde yaşanan haksız paylaşımlar için söylenebilir. Bakan kişi uzun süre sabredebilir; ama sabrın da bir sınırı vardır. Bakan taraf önce susar, sonra söylenir, en sonunda hakkını ister. Kavganın ardından ortak şeyin kendisi de zarar görebilir: tarla bölünür, sofra dağılır.

Örnek Cümleler

  1. Bahçedeki ortak ağaçların meyvelerini yalnız alt kattakiler toplayınca apartmanda büyük bir kavga çıktı; biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar.
  2. Dededen kalan tarlanın gelirini yıllarca tek başına alan amca, kardeşleriyle mahkemelik oldu; biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar.
  3. Ofisteki ikramiyeyi yıllarca hep aynı iki kişi alınca yıl sonu toplantısında büyük bir kavga koptu; biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Kıyamet burada mecazdır; büyük bir kavgayı, gürültülü bir çatışmayı anlatır: kızılca kıyamet kopmak gibi. Atasözünde bu çatışmanın kaynağı adil olmayan bir paylaşımdır; bakan kişinin sabrı tükenince kavga patlar.

Hayır. Sözde yemek ve bakmak geçer, ama atasözü herkesin yararlanabileceği her şey için kurulabilir: bir ortak bahçe, bir burs, bir terfi fırsatı ya da bir aile mirası. Belirleyici olan, yararın bazılarının elinde kalmasıdır.

Olabilir. Ortak bir şeyi tek başına kullanmaya kalkan birine, bu davranışın kavgaya varabileceği hatırlatılır. Kavga çıktıktan sonra söylendiğinde ise atasözü olup biteni açıklar: paylaşılmayan pay huzuru bozmuştur.