Deyim

Boğazını Sıkmak Ne Demek?

Anlamı

bunaltmak, sıkıntı vermek:
'Müfit, boğazını sıkan büyük öfke ile titreyerek başını çevirdi.' -P. Safa.

Detaylı Açıklama

Boğazını sıkmak, bunaltmak, sıkıntı vermektir. Görüntü bedensel bir baskıdan alınır; sıkıntı kişiyi sanki boğazından tutup sıkar, nefes almasını zorlaştırır. Kalıp bir borcun, bir hastalık haberinin, bir haksızlığın ya da kapalı bir odanın verdiği bunaltıyı anlatabilir. Bir öfke de insanın boğazını sıkabilir. Söz bir romanda bir karakterin iç dünyasını, gündelik konuşmada ise bir bunalmışlığı anlatır: bu belirsizlik boğazımı sıkıyor. Bunalan kişi dışarı çıkıp hava almak isteyebilir, bağırabilir ya da susabilir. Kalıp gerçek bir boğma eylemini anlatmaz; sıkan şey bir duygu ya da bir durumdur. Şimdiki zamanla süren bir bunaltıyı anlatır; sıfat-fiille de sıkıntının kaynağını gösterir: boğazını sıkan kaygı. Dinleyen, kişinin nefes alamayacak kadar daraldığını bu görüntüden sezer.

Örnek Cümleler

  1. Aylardır ödenmeyen kira borcu yaşlı adamın boğazını sıkıyordu; adam geceleri uyuyamıyordu.
  2. Ameliyattan haber beklerken koridorun ağır sessizliği hepimizin boğazını sıkıyordu, kimse konuşmuyordu.
  3. Toplantıda haksız yere suçlanan genç mühendisin boğazını sıkan öfkeyle yüzü kıpkırmızı oldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Müfit, boğazını sıkan büyük öfke ile titreyerek başını çevirdi cümlesinde sıkıntıyı veren şey öfkedir. Öfke Müfit'i bunaltır, bedeni titrer ve başını çevirir. Kalıp burada öfkenin bedende yarattığı baskıyı anlatır.

Kalıbın öznesi sıkıntıyı veren şeydir: bir öfke, bir borç, bir sessizlik ya da bir kişi. Boğazı sıkılan ise bunalan kişidir ve tamlayan olarak anılır: adamın boğazını sıkıyordu.

İçini sıkmak da sıkıntı vermek anlamındadır; anlamca çok yakındır. Boğazını sıkmak ise bu sıkıntıyı nefesi daraltan bir baskı görüntüsüyle anlatır ve bunaltma anlamını öne çıkarır. Biri içte, öteki boğazda duyulan bir daralmayı düşündürür.