Anlamı
gerçekleri söylemek, bilgisine dayanarak anlatmak:
'Amiralin sözlerine inanmak lazım, boş konuşmaz.' -F. F. Tülbentçi.
Detaylı Açıklama
Boş konuşmamak, gerçekleri söylemek, bilgisine dayanarak anlatmaktır. Kişi bilmediği konuda ahkâm kesmez; söylediği her sözün bir dayanağı vardır. Kalıp bir güveni anlatır: onun sözüne inanılabilir. Kalıbın karşıtı, bilmeden konuşan, sözü ağzına geldiği gibi söyleyen kişidir. Kalıp olumsuz biçimiyle olumlu bir nitelik bildirir. Söz bir tartışmada, hafife alınan bir uyarı karşısında ya da bir öngörünün sonradan doğrulandığı bir anda söylenebilir. Boş konuşmayan kişinin az ama yerinde konuştuğu da düşünülür. Söz bir huyu bildirir: o hiç boş konuşmaz. Tülbentçi de kalıbı bir güveni dile getiren cümlede kullanır. Böyle birinin uyarısı dinlenmezse sonradan pişmanlık duyulabilir. Söz, konuşanın o kişiye duyduğu saygıyı da gösterir.
Örnek Cümleler
- Kırk yıllık balıkçı fırtına geleceğini söyleyince kimse denize açılmadı; o boş konuşmaz.
- Doktor ameliyatın riskli olduğunu söylediğinde aile bunu ciddiye aldı; doktorumuz boş konuşmaz.
- Mahallenin en yaşlı ustası duvardaki çatlağı görünce binanın boşaltılmasını istedi; usta boş konuşmuyordu, ertesi hafta duvar çöktü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Amiralin sözlerine inanmak lazım, boş konuşmaz cümlesi bir amirale duyulan güveni anlatır. Konuşana göre adam bilgisine ve deneyimine dayanarak konuşur; dinleyenler de onun uyarılarını hafife almadan ciddiye almalıdır.
Laf yakıştırmak, konuşma sırasında yerinde söz söylemektir; sözün uygunluğu öne çıkar. Boş konuşmamak ise sözün gerçeğe ve bilgiye dayanmasını anlatır. Biri yerinde konuşmayı, öteki doğru konuşmayı öne çıkarır.
Bilgisine ve deneyimine güvenilen biri için söylenir: bir usta, bir hekim, deneyimli bir yaşlı ya da sözünün eri bir arkadaş. Konuşan bu sözle dinleyenlerden o kişinin uyarısına kulak vermelerini ister.