Anlamı
bir konu üzerinde sonradan yetiştikleri hâlde kendilerinden önce yetişmiş olanları geçenler vardır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir konuda sonradan yetiştikleri hâlde kendilerinden önce yetişmiş olanları geçenlerin bulunduğunu anlatır. Atasözü bir yarışı değil, bir gelişimi anlatır; sonradan gelenin öncekilerden öğrenerek ilerlediğini de düşündürür. Böylece sonradan gelmenin bir eksiklik olmadığı vurgulanır. Atasözü bir gerçekliği saptar: her yeni yetişen eskileri geçmez, ama geçenler vardır. Söz genç bir yeteneğe güven vermek, onu küçümseyenlere karşılık vermek ya da bir ustanın gururunu dile getirmek için söylenebilir. Bir okulda, bir atölyede, bir spor kulübünde ya da bir sanat çevresinde duyulabilir. Ama sözcüğü atasözünün dönüm noktasıdır; beklenenin tersine bir sonucu haber verir. Söz yaşa ve kıdeme dayalı bir üstünlük anlayışına karşı çıkar.
Örnek Cümleler
- Kursa herkesten sonra katılan kız, yıl sonu sergisinde en çok beğenilen tabloyu yaptı; boynuz kulaktan sonra çıkar, ama kulağı geçer.
- Atölyeye en son giren çırağın ilk yaptığı dolap, kalfaların işlerinden daha düzgün çıktı; boynuz kulaktan sonra çıkar, ama kulağı geçer.
- Gençlerin deneyimsiz olduğunu söyleyen eski yöneticiye genç mühendis, kazandıkları ödülü gösterdi; boynuz kulaktan sonra çıkar, ama kulağı geçer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İlk yarı bir eksiklik gibi görünen durumu bildirir: boynuz geç çıkar. Ama sözcüğü bu durumu tersine çevirir ve beklenmedik sonucu getirir: kulağı geçer. Atasözünün asıl yargısı bu karşıtlıkta kurulur.
Boynuz kulağı geçmek, aynı düşünceyi kısa bir deyimle ve olmuş bir şey olarak anlatır. Atasözü ise boynuzun geç çıktığını da söyleyerek karşıtlığı açık eder ve genel bir yargı kurar.
Bu atasözü, kişi yaşlandıktan sonra gelen zenginliğin işe yaramadığını söyler; geç gelen varlığın tadına varılamaz. Boynuz kulaktan sonra çıkar ise sonradan yetişenin öncekileri geçebileceğini anlatır. İkisi de sonradan geleni konu eder; biri zenginliğin zamanına, öteki yetişmenin sonucuna bakar.