Anlamı
güreşte hasmın başını koltuk altına alıp boynuna kol dolamak.
Detaylı Açıklama
Boyunduruğa atmak, güreşte hasmın başını koltuk altına alıp boynuna kol dolamaktır. Kalıbın boyunduruğa almak biçimi de vardır. Güreşçi rakibinin başını kendi koltuğunun altına sıkıştırır, kolunu boynuna dolar; rakip başını kurtaramaz ve hareketi kısıtlanır. Görüntü öküzlerin boynuna geçirilen boyunduruktan gelir: baş bir yere bağlanmış, serbestçe oynayamaz. Söz yağlı güreşin, karakucağının ya da okul bahçesindeki bir boğuşmanın anlatımında geçebilir. Bir güreş hakeminin, bir spor yazarının ya da maçı izleyen bir seyircinin dilinde duyulabilir. Kalıp bir oyunu adlandırır; oyunun sonucunu söylemez. Rakip bu kavrayıştan kurtulabilir de, yenilebilir de. El ense çekmek de boyna yönelik bir güreş oyunudur, ama kolun ve parmakların yeri farklıdır.
Örnek Cümleler
- Kırkpınar'da genç pehlivan, güçlü rakibini boyunduruğa atıp çimenin üstünde dakikalarca bırakmadı.
- Okul bahçesindeki itişmede iri çocuk arkadaşını boyunduruğa aldı, öğretmen gelince bıraktı.
- Spiker, tecrübeli güreşçinin rakibini boyunduruğa attığını, ama rakibin bir hamleyle kurtulduğunu anlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Boyunduruk, çift sürmek için öküzlerin boynuna geçirilen ağaçtır; hayvanın başını bir yere bağlar. Güreşte rakibin başını koltuk altına alıp boynuna kol dolamak da onu böyle bağlı bir duruma sokar. Benzetme hareketin kısıtlayıcılığını anlatır.
El ense çekmekte kol hasmın boynuna getirilir; başparmak gırtlağa, dört parmak enseye geçirilerek çekilir. Boyunduruğa atmakta ise baş koltuk altına alınır ve kol boyna dolanır. İkisi boyna yönelir, ama tutuş farklıdır.
Boyunduruğa vurmak, baskı altına almaktır; mecazdır ve güreşle ilgisi yoktur. Boyunduruğa atmak ise somut bir güreş oyununu anlatır. İki kalıp aynı görüntüden doğar, ama biri sahaya, öteki insan ilişkilerine aittir.