Deyim

El Ense Çekmek (etmek) Ne Demek?

Anlamı

1) sp. güreşte, kolunu hasmın boynuna getirip başparmağı gırtlağa, dört parmağı da enseye geçirerek hasmı yıkmak amacıyla çekmek; 2) mec. yenmek, mağlup etmek.

Detaylı Açıklama

El ense çekmek iki anlamda kullanılır. Birincisi güreşle ilgilidir: güreşçi kolunu hasmının boynuna getirir, başparmağını gırtlağa, dört parmağını enseye geçirir ve onu yıkmak için çeker. Tanım hareketin amacını da söyler: hasmı yıkmak. İkincisi mecaz anlamdır: yenmek, mağlup etmek. Bu anlamda bir yarışmada, bir tartışmada ya da bir seçimde karşı tarafı alt etmek anlatılır. Sözlük kalıbı el ense etmek biçimiyle de verir. Birinci anlamda özne güreşçi, ikinci anlamda yenen kişi ya da takımdır. Mecaz anlam, güreşte hasmın enseden çekilip yıkılması görüntüsünden doğar. Kalıp bir spor haberinde de, arkadaşlar arasındaki bir şakalaşmada da geçebilir. Tanımdaki hasım cümlede yönelme ekiyle anılır ve bir yer tamlayıcısıdır: rakibine el ense çekmek.

Örnek Cümleler

  1. Kırkpınar'da genç pehlivan, rakibine el ense çekerek onu yere indirmeye çalıştı.
  2. Antrenör, çocuklara el ense çekerken başparmağın gırtlağa, dört parmağın enseye nasıl yerleşeceğini gösterdi.
  3. Mahalle takımı, kupada şampiyonluk adayına el ense çekip turu geçti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tuşa getirmenin de iki anlamı vardır: güreşte hasmı sırtüstü yere sermek ve yenmek. Mecaz anlamlarda iki kalıp birleşir. Güreş anlamında ise ayrılır: el ense çekmek hasmı yıkmak için yapılan bir harekettir, tuşa getirmek ise güreşin sonucunu, sırtın yere gelmesini anlatır.

Boyunduruğa atmak, güreşte hasmın başını koltuk altına alıp boynuna kol dolamaktır. İki hareket de aynı bölgeyi hedef alır. Ayrım tutuştadır: biri hasmı kolun altına sıkıştırır, öteki parmakları gırtlak ve enseye yerleştirip çeker.

Atasözü, sözle atıp tutmanın kolay olduğunu, asıl marifetin iş başında kendini göstermek olduğunu söyler. Rakibine el ense çeken kişi de üstünlüğünü sözle değil, karşılaşmada gösterir. Atasözü bir ölçü koyar; deyim o ölçüde başarılı olanı anlatır.