Anlamı
şaşkınlığa kapılmak.
Detaylı Açıklama
Bozuntuya uğramak, şaşkınlığa kapılmaktır. Kişi beklemediği bir durumla karşılaşır; bir an ne yapacağını, ne diyeceğini bilemez. Bu şaşkınlık bir haberden, bir sorudan, bir karşılaşmadan ya da bir planın bozulmasından doğabilir. Söz kısa süren bir sarsılmayı anlatır; kişi toparlanınca yoluna devam eder. Şaşkınlık yüzde, seste ya da bir anlık suskunlukta kendini gösterebilir; bazen de yalnız kişinin içinde yaşanır. Kalıp bir sahnede sözünü unutan oyuncuyu, bir görüşmede beklenmedik bir soruyla karşılaşan adayı ya da bir yalanı yakalanan çocuğu anlatabilir. Bozuntuya vermemek ise bu şaşkınlığı belli etmemektir. Kişi bozuntuya uğrayabilir ama bunu bozuntuya vermeyebilir; iki kalıp aynı anın iç ve dış yüzünü anlatır.
Örnek Cümleler
- Röportajın ortasında maaşı sorulan oyuncu bozuntuya uğradı, bir süre cevap veremedi.
- Kapıyı açınca yıllardır görmediği eski eşini karşısında bulan adam bozuntuya uğradı.
- Sunumun ortasında bilgisayarı kapanan öğrenci bozuntuya uğrasa da konuşmayı ezberden sürdürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bozuntu, bozulmuş bir şeyi, dağılmış bir düzeni düşündürür. Kalıpta kişinin hazırladığı tavrın, beklediği akışın bir anda bozulduğu anlatılır; şaşkınlık bu bozulmanın sonucudur ve kişi bir an ne yapacağını bilemez.
Bozuntuya vermemek, tatsız bir durumu yüze, sese, davranışa yansıtmamaktır. Bozuntuya uğramak ise şaşkınlığın yaşanmasıdır. Biri içteki sarsıntıyı, öteki onu gizleme çabasını adlandırır; ikisi aynı anda da görülebilir.
Bu atasözü, kişinin zaman zaman şaşırmasını, yanılmasını hoş görmek gerektiğini söyler. Bozuntuya uğrayan biri de böyle bir anı yaşar. Atasözü bu ana anlayışla bakmayı öğütler; şaşıranı kınamaz, ona zaman tanır.