Anlamı
1) midesini bulandırmak; 2) mec. bıkkınlık vermek:
'Gözlerime, kulaklarıma, beş duyuma birden tiksinti, bulantı veren bu manzaraların ortasında niye duruyordum?' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Bulantı vermek iki anlamda kullanılır. Birincisi midesini bulandırmaktır: bir koku, bir görüntü, bir tat ya da bir sarsıntı kişide kusacakmış gibi bir duygu uyandırır. İkincisi mecazdır: bıkkınlık vermek. Gündüz kalıbı bu ikinci anlama yakın bir biçimde, beş duyuya tiksinti ve bulantı veren manzaralar için kullanır. Mecaz anlamda bir konuşma, bir tutum, bir haber ya da sürekli tekrarlanan bir durum bulantı verebilir. Söz bir tiksintiyi ve bir reddi birlikte taşır; kişi karşılaştığı şeyden uzaklaşmak ister. Birinci anlam bedene, ikinci anlam ruha bakar; ama ikisinde de bir rahatsızlık vardır. Kalıp bir bıkkınlığı bedensel bir duyguyla anlatarak onu güçlendirir. Söz yalnız tepkinin kendisini adlandırır; onu gidermenin yolunu göstermez.
Örnek Cümleler
- Fırtınada sallanan geminin kamarasındaki ağır mazot kokusu yolculara bulantı verdi.
- Her akşam aynı kavgayı tekrarlayan televizyon tartışmaları artık izleyicilere bulantı veriyordu.
- Toplantıda saatlerce süren boş övgüler genç mühendise bulantı verdi, erkenden çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gözlerime, kulaklarıma, beş duyuma birden tiksinti, bulantı veren bu manzaraların ortasında niye duruyordum cümlesinde konuşan, bütün duyularını rahatsız eden bir ortamdan tiksinir ve orada neden kaldığını sorgular.
Midesi bulanmak, kişinin kendi yaşadığı durumdur; kusacak gibi olmak ya da tiksinmek anlamına gelir. Bulantı vermek ise bu duyguyu bir başka şeyin uyandırmasıdır. Biri yaşayanı, öteki yol açanı anlatır.
Bu atasözü, önemsiz görünen küçük bir şeyin kötü bir izlenim yaratabileceğini söyler. Bulantı vermek de bir şeyin kişide rahatsızlık uyandırmasını anlatır. Atasözü küçüklüğün etkisine, deyim etkinin kendisine bakar.