Anlamı
bir şeye sonradan ulaşınca şımarmak.
Detaylı Açıklama
Buldumcuk olmak, bir şeye sonradan ulaşınca şımarmaktır. Kişi uzun süre sahip olmadığı bir paraya, bir mevkiye, bir ilgiye ya da bir eşyaya kavuşur; bu kavuşma onu ölçüsüz bir sevince ve kibre sürükler. Söz bir eleştiri taşır; kişinin yeni durumunu taşıyamadığını anlatır. Yeni zengin olmuş biri, ilk kez yönetici olan bir çalışan ya da ani bir ünle karşılaşan biri buldumcuk olabilir. Davranışları değişir: çevresine tepeden bakar, gösteriş yapar, eski dostlarını unutur. Sonradan sözü önemlidir; şımarıklık, bir yokluğun ardından gelen varlıkla bağlantılıdır. Söz kimi zaman acımayla, kimi zaman alayla söylenir. Ne oldum delisi olmak da aynı şımarıklığı anlatan yakın bir söyleyiştir. Şımarıklık kalıcı olmayabilir; kişi zamanla yeni durumuna alışınca dengesini bulabilir.
Örnek Cümleler
- Piyangodan büyük ikramiye çıkan komşumuz buldumcuk oldu, mahallede kimseyi selamlamaz oldu.
- Yıllarca sıradan bir memur olan adam, şef olunca buldumcuk oldu, eski arkadaşlarına emir vermeye başladı.
- İlk kez bir dizide rol alan genç oyuncu buldumcuk olup set ekibine kaba davranmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Buldumcuk, buldum fiiline sevimli bir ek getirilerek kurulmuş bir sözdür; bulmuş olmanın çocuksu sevincini düşündürür. Kalıp bu sevincin ölçüyü aşıp şımarıklığa dönüşmesini anlatır; sözcüğün sevimli sesi, eleştiriye hafif bir alay katar.
Ne oldum delisi olmak, ummadığı bir duruma ulaşan kişinin çok şımarmasıdır; şımarıklığın aşırılığını öne çıkarır. Buldumcuk olmak ise sonradan ulaşmayı vurgular. İkisi çok yakındır, ayrım vurgunun yerindedir.
Bu atasözü, görgüsüz kimsenin ummadığı bir şeyi elde edince ne yapacağını şaşırdığını söyler. Buldumcuk olmak da bu şaşkınlığın şımarıklığa dönüşmüş hâlidir. Atasözü durumu, deyim davranışı anlatır; ikisi de görgüsüzlüğü konu edinir.