Deyim

Buluttan Nem Kapmak Ne Demek?

Anlamı

en küçük bir şeyden alınmak, çok alıngan olmak:
'Biraz gariptir ki buluttan nem kapan o zamanki sansür bu cinayetler ve tesadüflerden ahkâm çıkararak hafiyelik etmezdi.' -A. Ş. Hisar. 'İhtiyatlı ol, bunlar tilkidir, rüzgârdan nem kapar; elden kaçırmayalım.' -A. İlhan.

Detaylı Açıklama

Buluttan nem kapmak, en küçük bir şeyden alınmak, çok alıngan olmaktır. Kişi kendisine yöneltilmemiş bir sözü, sıradan bir bakışı ya da önemsiz bir gecikmeyi kendine karşı bir hareket sayar ve gücenir. Alıngan kişi bir sözün altında hep başka bir anlam arar; en masum şaka bile ona bir saldırı gibi gelebilir. Böyle biriyle geçirilen zaman çevredekiler için yorucu olabilir; herkes ne diyeceğine dikkat eder. Söz alıngan bir akrabayı, kuşkucu bir yöneticiyi ya da kırılgan bir arkadaşı anlatabilir. Kalıp eleştirel bir tonla da, bir uyarı olarak da söylenebilir: onunla şakalaşma, buluttan nem kapar. Alınganlığın nedeni söylenmez; söz yalnız tepkinin ölçüsüzlüğünü ve kişinin kırılganlığını anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Toplantıda genel bir eleştiri yapılınca buluttan nem kapan müdür yardımcısı, kendisinin hedef alındığını sanıp odayı terk etti.
  2. Düğün davetiyesinin bir gün geç geldiğini gören teyze buluttan nem kapıp düğüne gitmedi.
  3. Grubun mesajlarına kendisini etiketlemediler diye buluttan nem kapan arkadaşım bir hafta konuşmadı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bulut gökte uzakta durur; ondan nem kapmak, yağmur yağmadan ıslanmaya benzer. Kalıp bu görüntüyle kişinin henüz gerçekleşmemiş, uzaktaki bir şeyden bile kendine pay çıkardığını anlatır; uzak bir ihtimal bile ona dokunur.

Hisar'ın tanığında kalıp bir sansür kurumunu niteler: en küçük şeyden kuşkulanan bir denetim. İlhan'ın tanığında ise rüzgârdan nem kapar biçimiyle tetikte, kuşkulu kişiler anlatılır. Kalıp hem kişi hem kurum için kullanılabilir.

Bu atasözü, bir kusur sorgulanırken o kusuru olanın telaşlandığını söyler; alınganlığın bir nedenini gösterir. Buluttan nem kapmak ise nedeni olsun olmasın her şeyden alınmaktır. Biri suçluluk duygusunu, öteki aşırı duyarlılığı anlatır.