Anlamı
bir şeyin, bir kimsenin çekiciliğinden kurtulamamak:
'Durup durup başıma gelenlerin büyüsüne kapılıyordum.' -O. Pamuk.
Detaylı Açıklama
Büyüsüne kapılmak, bir şeyin ya da bir kimsenin çekiciliğinden kurtulamamaktır. Kalıbın büyüsüne tutulmak biçimi de vardır. Çeken şey bir kişi olabileceği gibi bir şehir, bir müzik, bir kitap ya da bir anı da olabilir. Çekicilik bir güzellikten, bir gizemden, bir yetenekten ya da bir anının sıcaklığından doğabilir. Kişi bu çekiciliğe karşı koyamaz; ilgisi, düşüncesi ya da adımları ona yönelir. Kurtulamamak sözü durumun kişinin elinde olmadığını gösterir. Söz bir hayranlığı, bir tutkuyu ya da bir sürüklenişi anlatabilir; değerlendirme bağlama kalır. Kalıp iyelikli bir adla kurulur ve kimin ya da neyin çekiciliğine kapılındığını söyler. Geride kalmış bir etki de böyle anılabilir: gençliğimde o şehrin büyüsüne kapılmıştım. Pamuk'un bir romanında anlatıcı kalıbı kendi yaşadıkları için kullanır.
Örnek Cümleler
- İlk kez gittiği İstanbul'un büyüsüne kapılan genç, dönüş biletini iptal edip orada iş aramaya başladı.
- Konferanstaki konuşmacının büyüsüne kapılan öğrenciler, salondan çıktıktan sonra da onun sözlerini tartıştı.
- Kemanın büyüsüne tutulan çocuk, her akşam komşunun penceresinin altında provaları dinliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Durup durup başıma gelenlerin büyüsüne kapılıyordum cümlesinde anlatıcı, yaşadıklarının çekiciliğine kendini kaptırır. Durup durup sözü bu kapılmanın arada bir yinelendiğini gösterir. Burada büyü bir kişiye değil, yaşanan olaylara aittir.
Kapılmak, bir akıntının ya da bir duygunun etkisine girip sürüklenmektir: akıntıya kapılmak, öfkeye kapılmak. Büyüsüne kapılan kişi de çekiciliğin etkisiyle sürüklenir. Tutulmak biçimi ise kişinin bu çekiciliğe bağlanıp kaldığını düşündürür.
Büyü bozulmanın mecaz anlamı, önceden hissedilen duyguların hissedilmez olmasıdır. Büyüsüne kapılmak ise bir çekiciliğin etkisine girmeyi anlatır. Biri o etkinin başlangıcını ya da sürmesini, öteki sona ermesini anlatır.