Anlamı
1) saçı başı dağınık, tırnakları uzun ve pis (kadın); 2) çok becerikli.
Detaylı Açıklama
Bu deyim bir kimsenin görünüşünü ya da bazı durumlarda şaşırtıcı becerisini anlatmak için kullanılır. İlk kullanımda saçı başı dağılmış, bakımsız, ürkütücü veya sert yüzlü bir görünüm öne çıkar. Bu yüzden özellikle tartışma, telaş, sabah mahmurluğu ya da dağınıklık anlatılırken duyulur. İkinci kullanımda ise kişi beklenmedik ölçüde çevik, becerikli, iş bitirici veya kurnaz bulunur. Yani deyim hem dış görünüşe hem de davranıştaki kıvraklığa işaret edebilir. Tonu çoğu zaman hafif alaycıdır; övgü içerse bile doğrudan nazik bir övgü sayılmaz. Gündelik dilde renkli bir betimleme kurmak için tercih edilir. Birini tek kelimeyle tarif etmek yerine daha çarpıcı bir resim çizer. Benzetmenin etkisi, hem tuhaf hem dikkat çekici bir görüntü kurmasında yatar. Bu yüzden dilde kolay unutulmaz.
Örnek Cümleler
- Sabah aceleyle çıkınca saçları öyle dağılmıştı ki tam cadı gibi görünüyordu.
- Pazarlık masasında kadın cadı gibi davranıp kimseye açık vermedi.
- Mutfağa bir girdi, yarım saatte sofrayı kurdu; doğrusu cadı gibi çalıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. En yaygın kullanım görünüşe dairdir ama bazı bağlamlarda kişinin kıvraklığı, becerikliliği veya ele avuca sığmaz tavrı için de söylenebilir.
Bağlama göre değişir. Görünüş anlatılırken daha çok küçümseyici veya takılmalı bir ton taşır; beceri anlatılırken hafif alaylı bir övgüye dönebilir.
Genellikle uygun sayılmaz. Çünkü söz gündelik ve yer yer kaba kaçabilecek bir benzetme içerir; daha çok samimi konuşmalarda duyulur.