Anlamı
gelişmelere ve yeni düşüncelere uyum sağlayamamak, ayak uyduramamak:
'Ben yeniliklere yabancı, eski moda, çağın gerisinde kalmış, emekli bir istihbaratçıyım.' -O. Aysu.
Detaylı Açıklama
Çağın gerisinde kalmak, gelişmelere ve yeni düşüncelere uyum sağlayamamak, ayak uyduramamaktır. Geride kalan bir insan olabilir, bir yönetim anlayışı, bir eğitim düzeni ya da yıllar önce yazılmış bir yasa da. Gelişmeler bilimde, teknikte, sanatta ya da günlük yaşamda olabilir; geride kalan, bunlara ayak uyduramayandır. Uyum sağlayamamanın sebebi kalıpta söylenmez: imkânsızlık, alışkanlık, direnç ya da ilgisizlik olabilir. Söz bir eleştiri olarak başkası için kullanılabilir; konuşan kendisi için de söyleyebilir. Kendi ağzından söylendiğinde bir itiraf, bir alçakgönüllülük ya da bir alay taşıyabilir. Kalıp sıfat öbeği de kurar: çağın gerisinde kalmış bir adam, çağın gerisinde kalan kurallar. Geride kalan bir şey zamanla çağ dışı da sayılabilir.
Örnek Cümleler
- Telefonundaki uygulamaları bir türlü öğrenemeyen anneanne, torunlarının yanında çağın gerisinde kaldığını gülerek kabul etti.
- Yüz yıl önce yazılmış tüzükle yönetilen dernek, gençlerin önerilerine kapılarını kapatarak çağın gerisinde kaldı.
- Yeni yöntemleri izlemeyen yaşlı cerrah, meslektaşları kapalı ameliyatlara geçerken çağın gerisinde kalmıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta konuşan kişi kendini anlatır: Ben yeniliklere yabancı, eski moda, çağın gerisinde kalmış, emekli bir istihbaratçıyım. Kalıp burada eski moda ve yeniliklere yabancı gibi nitelemelerle yan yana dizilir. Konuşan kendi geride kalmışlığını açıkça kabul eder.
Ayak uydurmak, yanında yürüyenin adımlarına uyarak onunla aynı hızda gitmektir. Çağın gerisinde kalan, gelişmelerin adımına ayak uyduramaz ve onlardan geri düşer. Kalıp böylece zamanı önde yürüyen bir yolcu gibi düşünmeye çağırır.
Bu söz, eskimiş bir alışkanlığın kolay kolay değişmediğini anlatır. Çağın gerisinde kalan biri de bu yüzden yeniliklere ayak uyduramıyor olabilir. Sözün anlattığı direnç, geride kalmanın sebeplerinden biri olabilir.