Deyim

Çağını Aşmak Ne Demek?

Anlamı

düşünce, tutum ve davranışlarıyla bulunduğu çağdan daha ileride olmak.

Detaylı Açıklama

Çağını aşmak, düşünce, tutum ve davranışlarıyla bulunduğu çağdan daha ileride olmaktır. Böyle nitelenen bir yazar, bir bilgin, bir eser ya da bir düşünce olabilir. Çağını aşan kişi, yaşadığı dönemin henüz benimsemediği şeyleri savunur ya da uygular. Söz bir değerlendirmedir: konuşan, birinin düşüncelerini kendi döneminin ölçüleriyle değil, sonraki dönemlerin ölçüleriyle ileri bulur. Değerlendirme geriye dönüp bakan bir gözle de yapılabilir: yüzyıl önce yaşamış bir yazar, bugünden bakınca çağını aşmış sayılabilir. Kişi bedeniyle kendi döneminde yaşar; ileride olan onun düşünceleri, tutumları ve davranışlarıdır. Söz bir övgü olarak da, bir hayıflanma olarak da söylenebilir: çağını aşmıştı, ama değeri sağlığında bilinmedi. Bir eser için söylendiğinde, o eserin anlattıklarının sonraki dönemlerde daha iyi anlaşıldığı düşünülür.

Örnek Cümleler

  1. Yüz yıl önce kadınların da oy kullanması gerektiğini yazan kasaba gazetecisi, düşünceleriyle çağını aşmıştı.
  2. Ressamın sağlığında kimsenin satın almadığı tabloları müzelerde sergilendikçe onun çağını aştığı daha iyi anlaşılıyor.
  3. Fabrikasında çalışanlara kreş ve sağlık hizmeti sunan iş adamı, tutumuyla çağını aşan bir girişimci olarak anılıyor.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çağ açmak, öncekilerden farklı yeni bir evrensel gidiş başlatmaktır; bir sonuç, bir etki anlatır. Çağını aşmakta ise kişi ya da eser yalnız kendi döneminden ileridedir; bir gidiş başlatıp başlatmadığı söylenmez. Çağını aşan bir düşünce zamanla bir çağ da açabilir.

Aşmak; dağ, tepe ya da sınır gibi bir şeyin üstünden geçip ötesine varmaktır. Kalıpta aşılan sınır kişinin kendi çağıdır. Görüntü, düşüncelerin o çağın çizdiği sınırın ötesine geçtiğini anlatır.

Bu atasözü, zamansız ve yersiz söylenen sözlerin büyük zararlara yol açabileceğini söyler. Çağını aşan kişinin düşünceleri de kendi döneminde zamansız bulunabilir ve ona zarar getirebilir. Deyim ise bu düşüncelerin ileri olduğunu bildirir; zarar görüp görmediği hakkında bir şey söylemez.