Anlamı
kendisini yetiştiren kimsenin malına hıyanet eden, el uzatan kimse cezasını bulur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, kendisini besleyen, koruyan ya da büyüten yere ihanet eden kişinin sonunda cezasını bulacağını anlatır. Kutsal veya saygın kabul edilen bir yerin malına el uzatmak burada simgesel olarak ağır bir vefasızlık ve nankörlük örneği sayılır. Bu yüzden söz yalnızca hırsızlığı değil, emanet bilmezliği ve yetiştiği yere kötülük etmeyi de kapsar. Atasözü, kişinin kazancının veya başarısının arkasındaki desteği unutmaması gerektiğini hatırlatır. Nankörlük edenin yaptığı işin er ya da geç karşılıksız kalmayacağına dair güçlü bir halk inancı taşır. İçinde hem ahlaki uyarı hem de kaçınılmaz ceza duygusu vardır. Bu yönüyle sert ama öğretici bir sözdür. İhanetin yalnız yanlış değil, dönüp sahibini vuracak bir kötülük olduğunu da özellikle sezdirir. Bu da atasözünü unutulmaz kılar.
Örnek Cümleler
- Yıllarca yanında çalışan ustasını dolandırınca herkes, caminin mumunu yiyen kedinin gözü kör olur, dedi.
- Kendi okulunun imkânlarını kötüye kullanan öğrenciye hocalar caminin mumunu yiyen kedinin gözü kör olur diye çıkıştı.
- İnsanı yetiştiren yere ihanet etmemek gerekir; caminin mumunu yiyen kedinin gözü kör olur sözü boşuna söylenmemiştir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Maddi hırsızlığın yanı sıra emanet kötüye kullanma, nankörlük etme ve insanı yetiştiren yere zarar verme durumlarında da söylenebilir.
Çünkü sıradan bir yanlışlıktan değil, güvene ve emeğe ihanet etmekten söz eder. Kişinin kendisini besleyen kaynağa zarar vermesi ağır bir kusur sayılır.
İnsana hem emeğe saygıyı hem de vefa duygusunu hatırlatır. Yapılan nankörlüğün karşılıksız kalmayacağını söyleyerek caydırıcı bir etki oluşturur.